Doğu Anadolu'nun Tarih Kokan Köşesi: Elmakaşı
Tunceli ilinin Pertek ilçesine bağlı olan Elmakaşı Köyü, Doğu Anadolu Bölgesi'nin yüksek coğrafi yapısını yansıtan sakin ve özgün bir yerleşim yeridir. Deniz seviyesinden 1350 metre yükseklikte konumlanan bu tarihi köy, Tunceli il merkezine 38 kilometre, Pertek ilçe merkezine ise 37 kilometre uzaklıkta yer almaktadır. Kırsal atmosferiyle dikkat çeken yerleşim, geçmişten günümüze uzanan zengin kültürel ve tarihsel izleri barındırmaktadır.
Osmanlı Tahrir Kayıtlarında Puğatris Dönemi
Elmakaşı Köyü'nün geçmişi oldukça köklü tarihi belgelere dayanmaktadır. Köyün bilinen eski adı Puhateris'tir. Tarihsel belgelere göre, 16. yüzyıl Osmanlı tahrir defterlerinde bu yerleşim yeri "Puğatris (Puğotris)" adıyla anılmakta ve Sağman nahiyesine bağlı bir köy olarak kaydedilmektedir. Aynı döneme ait tahrir kayıtları, bu yerleşimde o yıllarda yalnızca Gayrimüslim nüfusun yaşadığını göstermektedir. Köy, bölgenin geçmişteki toplumsal ve idari yapısını anlamak açısından kıymetli bir tarihi kesit sunmaktadır.
Tarihsel Dönüşüm ve Cumhuriyet Dönemi
Köyün demografik ve idari yapısı zaman içerisinde çeşitli değişimlere uğramıştır. 1691 tarihli Osmanlı cizye defterinde, Sağman nahiyesinde Gayrimüslimlerin yaşadığı yerleşim yerleri listelenirken bu köyün adına rastlanmamaktadır. Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuyla birlikte, uzun yıllar boyunca Puhateris adıyla anılan yerleşimin ismi resmi olarak değiştirilmiştir. Köy, 1960 yılı genel nüfus sayımından itibaren resmi kayıtlarda günümüzdeki adı olan Elmakaşı ismiyle yer almaya başlamıştır.
Nüfus Dinamikleri ve İdari Yapı
Elmakaşı Köyü, idari olarak muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilmektedir. Köyün nüfusu yıllar içerisinde dalgalı bir seyir izlemiştir. 1985 yılında 360 kişi olan köy nüfusu, 1990'da 339'a, 2000 yılında ise 118'e gerilemiştir. Son yıllardaki verilere bakıldığında köy nüfusunun 2010 yılında 139, 2015 yılında 117 ve nihayet 2020 yılı itibarıyla 101 kişi olarak kaydedildiği görülmektedir. Elmakaşı Köyü, sakin yapısı ve yüzyıllar öncesine uzanan tarihi geçmişi ile Tunceli'nin korunmuş kırsal yerleşimlerinden biridir.