Türkiye'nin İzmir ilinin Konak ilçesinde yer alan Dönertaş Sebili, şehrin en önemli tarihi su yapılarından biridir. İnşa süreci 1814 yılında tamamlanan bu tarihi sebil, İsmail Rahmi Efendi tarafından babası Osmanzade Seyyid İbrahim Rahmi Efendi adına yaptırılmıştır. Yapı, zaman içerisinde yıpranmış ve 2006 yılında İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından restore edilerek yenilenmiştir.
Mimari Yapısı ve Tasarım Detayları
Kesme taştan inşa edilen Dönertaş Sebili'nin dış cephesi tamamen mermer kaplıdır. Dikdörtgen planlı bir mimari şemaya sahip olan yapının çatısında kiremit kaplı bir kubbe bulunmaktadır. Sebilin bir kapısı ile pirinç korkuluklu iki adet penceresi mevcuttur. Dönemin sanat anlayışını yansıtan bu yapı, batı etkisindeki barok ve rokoko mimari tarzlarından belirgin izler taşımaktadır.
Dönertaş Deprem Terazisi Sütunu
Sebilin en dikkat çekici köşesinde süslü başlığı olan mermer bir sütun bulunmaktadır. Kendi ekseni etrafında hareket edebilen bu sütun, bir deprem terazisi görevi görmektedir ve yapıya adını veren "dönertaş" olarak adlandırılmaktadır. Ayrıca sebilin dış cephesinde estetik kabartmalar halinde perde, meyve, çiçek ve cami motifleri işlenmiştir.
Kitabesi ve Ayet Detayı
Yapının dış süslemesini tamamlayan bir diğer önemli unsur ise frizinde yer alan kitabedir. Sebilin frizinde, Kur'an-ı Kerim'in Enbiyâ Suresi'nin 30. ayetinde geçen ve suyun kutsallığına işaret eden "her canlı şeyi sudan yarattık" ifadesi Arapça olarak yer almaktadır.