İznik'in Tarihi Sütunu: Dikilitaş
Bursa ili, İznik ilçesi sınırlarında bulunan Dikilitaş, Roma dönemine ait önemli bir tarihi eserdir. Halk arasında Beştaş veya Nişantaşı olarak da adlandırılan anıt, Elbeyli köyünde, zeytin bahçeleri arasında yer alır. Sütun, İznik (Nikaia) ile İzmit (Nikomedia) arasındaki tarihi Roma Yolu üzerinde, İznik kent merkezinin 7 km kuzeyinde konumlanmıştır.
Anıtın Tarihçesi ve Kitabesi
Anıt, MS 1. yüzyılda C. Cassius Philiscus anısına dikilmiştir. Adına anıt yapılan bu kişinin, İznik kapılarını yaptıran Cassius Chrestus'un yeğeni veya kardeşi olduğu sanılmaktadır. Anıtın toprak altı kısmında bir mezar bulunmaktadır. Üzerinde Yunanca bir kitabe bulunan anıtın bir yüzeyinde "C. Cassius Philiscus, C. Cassius Asklepiodotus'un oğlu, 83 yıl yaşadı" yazmaktadır.
Yapısal ve Mimari Özellikleri
Dikilitaş'ın kaidesi dikdörtgen prizma şeklindedir. Bu kaide üzerinde üçgen prizma tarzında beş taş yükselmektedir. Anıtı oluşturan beş taş beyaz mermerden yapılmış ve birbirine demir kamalarla geçirilmiştir. Günümüzde 12 m yüksekliğinde olan yapının en üstünde, bugün yerinde olmayan altıncı bir taşın bulunduğu ve bu taşın üzerinde zafer tanrıçası Nike veya kartal heykeli yer aldığı sanılmaktadır.