Dersaadet Kütüphanesi ve Genel Bilgiler
Dersaadet Kütüphanesi, İstanbul'da 2018-2022 yılları arasında restore edilmiş olan tarihi Liman Han bünyesinde, 2 Ocak 2023 tarihinde kapılarını hizmete açmıştır. Ticaret, ekonomi, finans ve iktisat alanlarına yoğunlaşmış olan bu kütüphane, uluslararası niteliğe sahip bir ihtisas kütüphanesi olarak faaliyet göstermektedir. Toplam 4.032 metrekarelik kullanım alanına sahip kütüphanede, İstanbul Ticaret Odası bünyesinde 1885 yılından itibaren yayımlanmaya başlayan İstanbul Ticaret Gazetesi'nin günümüze kadarki sayıları ile 142 yıllık süreçte yayımlanmış 3.220 adet kitap yer almaktadır.
Kütüphanenin ve İstanbul Ticaret Odası'nın Tarihçesi
İstanbul Ticaret Odası'nın kuruluşu, 1879 yılında Sadarete (başkanlık) getirilen Mehmed Said Paşa'nın ticaret, sanayi ve ziraat odalarının tesisi için başlattığı çalışmalara uzanmaktadır. Bu çalışmalar doğrultusunda 1880'de kurulan ve İstanbul Ticaret Odası'nın ilk nüvesini oluşturan Cemiyet-i Taciriye, 14 Ocak 1882'de Dersaadet Ticaret Odası ismiyle faaliyetlerine başlamıştır. Günümüzde de aktif olan İstanbul Ticaret Odası, kütüphanenin yer aldığı Liman Han binasını 2006 yılında satın alarak kurumun üç önemli sacayağı olan ticaret, eğitim ve kültürü tek bir çatı altında toplamayı başarmıştır.
Vedat Tek İmzalı Tarihi Yapı: Liman Han (Mes'adet Han)
Kütüphaneye ev sahipliği yapan ve orijinal adı Mes'adet Han olan bina, dönemin baş mimarı Vedat Tek tarafından tasarlanmıştır. Padişah V. Mehmed Reşad'ın isteği üzerine şehzadelere gelir getirmesi amacıyla planlanan yapının inşasına 1913 yılında başlanmış ve Birinci Ulusal Mimarlık Akımı tarzındaki bina 1916'da tamamlanmıştır. Sonraki dönemde adı Liman Han olarak değiştirilen yapı, 2000 yılından itibaren zeminden kaynaklanan statik bir problem nedeniyle denize doğru eğilmeye başlamış, zamanla boşaltılarak ticari önemini yitirmiş ve depo olarak kullanılmıştır. İTO tarafından 2006 yılında 4 milyon dolara satın alınan hanın restorasyon çalışmaları 2018 yılının sonunda başlamıştır. Yeni kullanım amacına uygun projelendirme çalışmaları ve yasal izinler 2020 yılında tamamlanmış, inşaat ruhsatının alınmasıyla restorasyon hızlandırılıp 2023 yılında tamamlanmıştır. Liman Han içerisinde günümüzde Dersaadet Kütüphanesi'nin yanı sıra İTOSAM (İstanbul Ticaret Odası Stratejik Araştırmalar Merkezi), kitap satış alanı ve bir restoran hizmet vermektedir.
Zengin Koleksiyon, Birimler ve Sergiler
Dersaadet Kütüphanesi, İTOSAM bünyesinde yer alan beş ana birimden biridir. Kütüphane binasının farklı katlarında tematik olarak ayrılmış zengin koleksiyonlar mevcuttur. Binanın asma katında "İstanbul Koleksiyonu" ile "İstanbul Ticaret Odası Yayınları Koleksiyonu", birinci katında "Ticaret ve Ekonomi Koleksiyonu" ile "Genel Koleksiyon", ikinci katında ise "Nadir Eserler Koleksiyonu" bulunmaktadır. Kütüphane koleksiyonunda 22.626 adet basılı yayın, 3.210 adet İTO yayını, 416 adet nadir eser, 5.000 adet OECD yayını, 14.000 adet diğer yayınlar bulunmakta; ayrıca 5.000 adet İstanbul konulu kitap, 7.000 adet ticaret ve ekonomi konulu kitap, 2.000 adet genel konulu kitap ile 3.000 adet kitap dışı bilgi kaynağı yer almaktadır. Kütüphane bünyesinde ayrıca 310 adet süreli yayının 30.000 adet sayısı dijital ortamda araştırmacılara sunulmaktadır. Açık erişim sistemi sayesinde kütüphane koleksiyonundaki tüm İTO yayınlarına basılı ve dijital olarak erişilebilirken, binanın her katında nadir eserler, haritalar ve kitaplar ziyaretçilere sergilenmektedir.