Aksaray ilinin Gülağaç ilçesine bağlı bir mahalle olan Cumhuriyet, İç Anadolu Bölgesi'nde yer alan tarihi köklere sahip bir yerleşim yeridir. Deniz seviyesinden 1276 metre yükseklikte konumlanan mahalle, bölgenin tipik coğrafi özelliklerini ve yerel yaşam tarzını yansıtmaktadır.
Mahallenin Tarihçesi ve İsim Değişikliği
Cumhuriyet Mahallesi'nin tarihi kayıtları incelendiğinde geçmişte farklı isimlerle anıldığı görülmektedir. Yerleşim birimi, 1968 yılına ait resmi kayıtlarda Delihebil ismiyle geçmektedir. Mahalle halkının talebi doğrultusunda, 2006 yılında köyün Delihebil olan adı resmi olarak Cumhuriyet şeklinde değiştirilmiştir. Daha önceleri köy statüsünde bulunan yerleşim, 2013 yılında Saratlı beldesine bağlanarak mahalle statüsüne dönüştürülmüştür.
Coğrafi Konumu ve Ulaşım
İç Anadolu Bölgesi'nin merkezinde konumlanan Cumhuriyet Mahallesi, Aksaray il merkezine yaklaşık 30 kilometre uzaklıkta yer almaktadır. Bağlı olduğu Gülağaç ilçe merkezine olan mesafesi ise 15 kilometredir. Coğrafi koordinatları 38°29′28″ Kuzey enlemi ve 34°17′52″ Doğu boylamı olan mahalle, bölgedeki çevre yerleşimlerle kolay bir ulaşım bağlantısına sahiptir.
Nüfus Yapısı ve İdari Durum
Cumhuriyet Mahallesi, yıllar içinde dalgalı bir nüfus grafiği sergilemiştir. En güncel verilere göre 2022 yılında mahallede 232 kişi yaşamaktadır. Yıllara göre nüfus incelendiğinde; 2018 yılında 263, 2020 yılında 212 ve 2021 yılında 229 kişilik nüfusa ev sahipliği yaptığı görülmektedir. Mahalle idari açıdan muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilmektedir.