Muğla ilinin Milas ilçesine bağlı bir mahalle olan Çomakdağkızılağaç (iki mahallenin birleşmesinden oluştuğu için tam ismiyle Çomakdağ-Kızılağaç), sırtını Beşparmak Dağları'na dayamış, yaklaşık 300 haneli küçük bir yerleşim merkezidir. Muğla il merkezine 83 kilometre, Milas ilçe merkezine ise 14 kilometre uzaklıkta konumlanan bu tarihi mahalle, geleneksel kültürünü ve mimari kimliğini günümüze kadar korumayı başarmıştır.
Dünle Bugünü Kaynaştıran Benzersiz Çomakdağ Evleri
Mahallenin en önemli kültürel ve mimari simgesi, dünle bugünü ustaca kaynaştıran bir üsluba sahip olan tarihi Çomakdağ evleridir. Bu evlerin her biri adeta bir sanat eseri niteliğindedir. Tamamen taştan inşa edilmiş evlerde, özellikle estetik görünümleriyle dikkat çeken bacalar büyük ilgi toplamaktadır. Yöreye özgü kayrak taşından yapılan bu bacaların tepelerinde yarım ay ya da kartal başı şeklinde figürler görülebilmektedir. Antik yapılardaki akroterlerden esinlenmiş bu tarz bacalara dünyanın başka hiçbir yerinde rastlanmamaktadır.
Ahşap Oyma Sanatı ve Renkli İç Mekanlar
Çomakdağ evleri, dış görünümleriyle olduğu kadar renkli iç mekanlarıyla da ziyaretçilerini büyülemektedir. Evlerin iç kısımlarında yer alan tavan süslemeleri ve kapılar, ahşap oyma sanatının en nadide ve özgün örnekleriyle bezelidir. Bu sanatsal detaylar, mahalledeki geleneksel mimari işçiliğin seviyesini ve estetik anlayışını açıkça ortaya koymaktadır.
Canlılığını Koruyan Geleneksel El Sanatları ve İpek Dokumacılığı
Çomakdağkızılağaç, sadece mimarisiyle değil, geleneksel sanatları tüm canlılığıyla yaşatmasıyla da özel bir konuma sahiptir. Mahallede başta ipek dokumacılığı olmak üzere birçok geleneksel el sanatı aktif olarak sürdürülmektedir. Geçmişin kültürel mirasını bugüne taşıyan bu el sanatları, mahallenin sosyal ve ekonomik yaşamında önemli bir yer tutmaktadır.
Çomakdağkızılağaç'a Nasıl Gidilir?
Çomakdağkızılağaç Mahallesi'ne ulaşım İzmir-Milas yolu üzerinden sağlanmaktadır. Bu yol üzerinde ilerlerken Köşkköy mahallesinden sonra gelen tuğla fabrikasının hemen yanından sola ayrılan yola girilerek Beşparmak Dağları'na doğru tırmanılır. Yolun Kafaca mahallesine kadar olan bölümü asfalt olup, sonrasındaki kısım ise stabilizedir. Bu güzergah üzerinde devam ederken, Epçe mahallesi'nde sola yukarıya ayrılan yöne dönülerek Çomakdağkızılağaç Mahallesi'ne ulaşım sağlanmaktadır.