Cevizli Köyü'nün Tarihçesi ve Kökeni
Hakkâri'nin Çukurca ilçesinde yer alan Cevizli Köyü, zengin bir tarihi geçmişe sahiptir. Köyün resmi kayıtlarına bakıldığında, eski adının 1928 yılı belgelerinde Kürtçede "karaceviz" anlamına gelen Gûzereş olarak geçtiği görülmektedir. Tarih boyunca önemli bir konuma sahip olan köy, Txuma Vadisi'nin halen en önemli ve başlıca yerleşimi olma özelliğini korumaktadır.
Coğrafi Konumu ve Ulaşım Özellikleri
Cevizli Köyü, Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Hakkâri ilinin Çukurca ilçesine bağlıdır. Deniz seviyesinden 1532 metre yükseklikte (rakımda) bulunan köy, etkileyici bir coğrafyaya sahiptir. Ulaşım olanakları incelendiğinde köy; Hakkâri il merkezine 92 kilometre, Çukurca ilçe merkezine ise 40 kilometre uzaklıkta konumlanmıştır. Kuzeydoğusunda yer aldığı ilçe merkezi Çukurca'ya doğrudan bir köy yolu ile bağlanmaktadır.
Yakın Tarih ve Köye Dönüş Süreci
Köyün yakın tarihi, bölgedeki güvenlik durumlarından doğrudan etkilenmiştir. Cevizli Köyü, 1993 yılında terör ve güvenlik gerekçeleriyle boşaltılmıştır. Bu tarihten sonra uzun bir süre boş kalan köy, 2010 yılında başlatılan Köye Dönüş ve Rehabilitasyon Projesi (KDRP) kapsamında yeniden yerleşime açılmış ve köye geri dönüşler başlamıştır.
Nüfus Dinamikleri ve Demografik Yapı
Cevizli Köyü'nün nüfusu yıllar içinde büyük dalgalanmalar göstermiştir. 1965 yılında 692 kişi olan nüfus, 1985 yılında 1.200 kişiye ulaşmış, 1990 yılında ise 985 kişi olarak kaydedilmiştir. Boşaltılma sürecinin ardından 2000 yılında 9 kişiye düşen nüfus, köye dönüşün başladığı 2010 yılında 0 iken, 2021 yılı itibarıyla 31 kişi olarak güncellenmiştir. Günümüzde köy yönetimi muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından sağlanmaktadır.