Diyarbakır'ın Fırat Havzasındaki Tarihi İlçesi: Çermik
Çermik, Diyarbakır ilinin kuzeybatısında yer alan ve zengin bir tarihi geçmişe sahip olan önemli bir ilçedir. Doğu Anadolu Bölgesi'nin Yukarı Fırat Bölümü'nde konumlanan ilçe, Diyarbakır'ın Fırat Havzası'nda bulunan Çüngüş ile birlikte iki ilçesinden biridir. Deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 688 metre olan Çermik, 948 km²'lik bir yüzölçümüne sahiptir. Tarih boyunca farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış olan bu yerleşim yeri, 20 Nisan 1924 tarihinde Elazığ ilinden ayrılarak Diyarbakır iline bağlanmıştır.
Köklü Tarih ve Kültürel Miras
Eski ismi Aberna olan ilçe, bugünkü adını dünyaca meşhur olan kaplıcalarından almıştır. Tarihsel süreçte farklı toplulukların bir arada yaşadığı Çermik, 13. yüzyılda Moğol istilası sonucu Harezmşahlardan göç eden Beg-Tili boyuna mensup Türkmenlerin de yerleşim yeri olmuştur. Eski büyük bir Türkmen şehri olan Çermik, aynı zamanda ünlü Türk düşünürü Ziya Gökalp'in de memleketidir. İlçede günümüzde Türkçe ve Zazaca dilleri konuşulmaktadır.
Artuklu ve Bandeler Dönemi Eserleri
Çermik ilçesinde Artuklu Beyliği döneminden kalma birçok tarihi eser mevcuttur. Bu eserlerin en önemlileri arasında Haburman Köprüsü, Çeteci (Bande) Abdullah Paşa Medresesi, Çermik Hamamı ve Bandeler Çeşmesi yer almaktadır. İlçenin ismini aldığı meşhur Çermik kaplıcaları ise Bandeler döneminde yaptırılmıştır. Bu yapılar, ilçenin tarihi ve mimari zenginliğini günümüze taşıyan en önemli sembollerdir.
Kültürel Mirasın Korunması
Çermik Belediyesi, ilçenin simgelerinden biri olan tarihi ve kültürel değere sahip Haburman Köprüsü'nü korumak amacıyla önemli bir adım atmıştır. Tarihi köprü araç geçişine kapatılmış ve bölgedeki ulaşım ihtiyacını karşılamak üzere tarihi köprünün yaklaşık 20 metre yanına ek yeni bir köprü inşa edilmiştir. Bu sayede köprünün yıpranmasının önüne geçilerek gelecek nesillere aktarılması hedeflenmiştir.