Çandır Mahallesinin Tarihçesi ve İdari Değişimleri
Samsun ilinin 19 Mayıs ilçesine bağlı bir yerleşim yeri olan Çandır Mahallesi, en az 1920 yılından beri aynı adı taşımaktadır. Mahallenin idari yapısı zaman içerisinde çeşitli evrelerden geçmiştir. Başlangıçta Elifli köyüne bağlı bir mahalle statüsündeyken, 16 Ağustos 1954 tarihinde yine aynı köye bağlı olan Killik, Karşıkillik ve Arnavutluk mahalleleri ile birleşerek müstakil bir köy statüsü kazanmıştır.
Tarihsel süreçte idari bağlılığı da değişen Çandır, daha önceleri Bafra ilçesine bağlıyken, 4 Temmuz 1987 tarihinde kabul edilen kanunla 19 Mayıs ilçesine bağlanmıştır. Köy tüzel kişiliğini uzun yıllar sürdüren yerleşim, 12 Kasım 2012 tarihinde TBMM'de kabul edilen 6360 sayılı kanun uyarınca yeniden mahalle statüsüne dönüştürülmüştür.
Sapan Türk Anonim Şirketi ve Kosova Arnavutlarının Göçü
Çandır Mahallesi'nin geçmişinde ekonomik ve kültürel açıdan büyük öneme sahip bir dönem bulunmaktadır. 1920'li yıllarda köyde faaliyet gösteren Sapan Türk Anonim Şirketi adında bir anonim şirket bulunmaktaydı. Bu şirkete ait binaların kurulu olduğu yükselti günümüzde de Çandır Tepesi adıyla anılmaktadır. Şirketin faaliyetlerini sonlandırdığı dönemde, Kosova'dan bölgeye göç eden Arnavut kökenli aileler, şirketten köyün belirli bir kısmını satın alarak bu bölgeye yerleşmişlerdir.
Coğrafi Konum, Nüfus ve İdari Yapı
Karadeniz Bölgesi sınırları içerisinde yer alan Çandır Mahallesi, Samsun il merkezine 39 kilometre, 19 Mayıs ilçe merkezine ise 6 kilometre uzaklıkta konumlanmıştır. Deniz seviyesinden yüksekliği (rakımı) 252 metre olan mahalle, idari olarak muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilmektedir. Mahallenin 2022 yılı verilerine göre toplam nüfusu 481 kişidir ve posta kodu 55420 olarak kayıtlıdır.