Çakmaközü, Erzurum ilinin Karayazı ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir. Doğu Anadolu Bölgesi coğrafyasında yer alan yerleşim, deniz seviyesinden 2044 metre yükseklikte (rakımda) bulunmaktadır. Mahalle, sakin kırsal yapısı ve tarihi geçmişi ile öne çıkmaktadır.
Çakmaközü'nün Tarihçesi
Mahallenin yerleşim geçmişi 20. yüzyılın başlarına kadar belgelenmiştir. Çakmaközü'nün eski adı, 1916 yılı kayıtlarında Kürtçe kökenli bir isim olan Çorava olarak geçmektedir. Uzun yıllar köy statüsünde bulunan yerleşim, Erzurum'un 1993 yılında büyükşehir statüsü kazanmasının ardından idari bir değişim yaşamıştır. 2012 yılında çıkarılan 6360 Sayılı Yasa ile Erzurum genelindeki tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmış, bu doğrultuda Çakmaközü de Karayazı Belediyesi'ne bağlı resmi bir mahalle haline getirilmiştir.
Coğrafi Konum ve Ulaşım Bilgileri
Çakmaközü, idari olarak bağlı olduğu Erzurum il merkezine 132 km, Karayazı ilçe merkezine ise 16 km uzaklıktadır. Coğrafi konumu itibarıyla Karayazı ilçesinin güneydoğusunda konumlanan mahalle, ulaşım açısından önemli bir hat üzerindedir. Yerleşim yeri, D.270 numaralı Karayazı-Tutak devlet yolu üzerinde yer almakta ve bu sayede çevre yerleşim birimleriyle karayolu bağlantısı bulunmaktadır.
Nüfus Gelişimi ve İdari Yönetim
Çakmaközü Mahallesi'nin nüfusu yıllar içerisinde değişiklik göstermiştir. Tarihsel kayıtlara göre 1965 yılında mahallenin nüfusu 210 kişi olarak sayılmış, 1985 yılında 412 kişiye, 1990 yılında ise en yüksek seviyesi olan 492 kişiye ulaşmıştır. 2000'li yıllardan sonra nüfusta dalgalı bir düşüş eğilimi görülmüştür; 2000 yılında 421 olan nüfus, 2010 yılında 394'e gerilemiş ve en son 2022 yılı verilerine göre mahalle nüfusu 245 kişi olarak kaydedilmiştir. İdari yönetim açısından mahalle, mahalle muhtarı ve ihtiyar heyeti tarafından idare edilmektedir.