Tarihçesi ve Önemi
Büyük Postane, İstanbul'un Fatih ilçesindeki Sirkeci semtinde yer alan, Türkiye'nin en büyük postane binasıdır. İnşaatına Posta ve Telgraf Nezareti binası olarak hizmet etmek amacıyla 1905 yılında başlanan yapı, 1909 yılında tamamlanmıştır. İlk olarak 1930'larda "Yeni Postane" adıyla anılan bina, daha sonraları "Büyük Postane" olarak adlandırılmıştır. Yapı, mimar Vedat Tek'in ilk eseridir ve Birinci Ulusal Mimarlık Akımı’nın ilk örneklerindendir. Posta Nezareti, bu binadan önce Eminönü'ndeki Postahane-i Amire Binası'nda hizmet vermekteyken; 1840'tan itibaren Yeni Cami avlusundan yürütülen posta işleri, 1890'da o binaya, 1909'da ise Büyük Postane'ye taşınmıştır.
Mimari Yapısı ve Süslemeleri
Dört katlı ve 3200 metrekarelik bir alana sahip olan binanın girişi basamaklarla yükseltilmiş, ön cephesinin her iki köşesi de öne çıkarılıp yükseltilerek üzerleri kubbe ile kapatılmıştır. Binanın içinde 3 kat boyunca yükselen dikdörtgen bir orta mekân ve bunu çevreleyen odalar bulunmaktadır. Cephesinde yontma taş ve mermer kullanılan yapının tuğlalarını Vedat Tek’in özel olarak tasarladığı sanılmaktadır. Süslemelerinde 16. yüzyıl Osmanlı üslubunun hâkim olduğu binanın ana girişi geniş bir salona açılır. Çatıya kadar yükselen tavan, turuncu ve mavi renk ağırlıklı camlarla kaplıdır. Ayrıca giriş kapısının üst tarafında çini işlemeli olarak eski yazı ile "Posta Telgraf Nezareti" yazmaktadır.
Tarihsel İşlevleri ve Günümüzdeki Durumu
Büyük Postane binası, 1927-1936 yılları arasında İstanbul Radyoevi olarak da hizmet vermiştir. 1958 yılına gelindiğinde tamamen posta ve telgraf işlerinde kullanılmaya başlanmıştır. Günümüzde İstanbul Avrupa Yakası PTT Başmüdürlüğü olarak hizmet sunan tarihi yapının giriş katında tam teşekküllü bir postane olan Sirkeci PTT Merkezi yer almaktadır. Yapı, aynı zamanda içinde ülkenin iletişim ve telekomünikasyon tarihi hakkında zengin bilgiler sunan bir müze de barındırmaktadır.