Coğrafi Konumu ve Genel Özellikleri
Biga Çayı (yörede bilinen diğer adlarıyla Kocabaş Çayı, Granikos Çayı veya Barenos Çayı), Çanakkale ilinin Biga ve Çan ilçeleri sınırlarında yer alan, yaklaşık 80 kilometre uzunluğunda önemli bir akarsudur. Kaynağını 1110 metre rakıma sahip Kaz Dağı'ndan alan çay, iç kesimlerde doğarak Çan ilçesinden geçer. Biga Ovası'nı sulayarak Karabiga belde merkezine 3 kilometre uzaklıkta delta yapmadan Marmara Denizi'ne dökülür. Havza alanı 2311,68 km² olan akarsu, Biga ilçe merkezini ikiye bölmekte olup, iki yakayı birbirine bağlayan iki büyük köprü ile birçok küçük köprüye ev sahipliği yapmaktadır.
Büyük İskender ve Tarihi Granikos Savaşı
Biga Çayı, dünya tarihi açısından son derece kritik bir askeri olayın merkezinde yer almaktadır. MÖ 334 yılının Mayıs ayında, Makedon kralı Büyük İskender, bu çayı geçerek Pers İmparatorluğu ordularıyla karşı karşıya gelmiş ve Granikos Savaşı adıyla tarihe geçen bu büyük mücadeleyi kazanmıştır. Akarsuyun antik ismi olan Granikos'tan adını alan bu çarpışma, Büyük İskender'in askeri kariyerindeki ilk büyük savaşı ve tarihi Asya seferinin başlangıcı olma özelliğini taşımaktadır.
Akarsuyun Fiziksel Yapısı ve Coğrafi Değişimleri
Biga Çayı'nın su seviyesi ve akış özellikleri mevsimlere göre büyük değişkenlik göstermektedir. Geçmişteki taşkınlar nedeniyle sık sık yatak değiştiren akarsuyun debisi en az 15 - 30 metreküp iken, kış aylarındaki yağışlarla en çok 1345 metreküpe kadar yükselmektedir. Ortalama su derinliği ilkbahar mevsiminde 1 metreye kadar çıkarken, yaz aylarında suların çekilmesiyle 20–25 santimetreye kadar iner. Geçmişte yaşanan taşkınların maddi zararlar vermesi sebebiyle, 1966 yılında çayın ilçe merkezinde kalan yatağına 600 metre uzunluğunda set çekilmiştir. Buna rağmen çay suları zaman zaman tehlike teşkil edecek düzeyde yükselmeye devam etmiştir.
Ekolojik Durumu, Islah Çalışmaları ve Günümüzdeki İşlevi
Çayın yöreye olan doğrudan ekonomik katkısı yok denecek kadar azdır. Aşırı kirlilik ve beslendiği kaynakların giderek azalması nedeniyle tehlike altında olan Biga Çayı ve çevresini ıslah etmek adına son yıllarda büyük çabalar harcanmaktadır. Bu doğrultuda, 2007 yılının Ocak ayında başlatılan ıslah çalışmalarıyla şehir kanalizasyon suyunun çaya karışmadan gerekli yere ulaştırılması hedeflenmektedir. Günümüzde şehir merkezindeki otopark sıkıntısını çözmek amacıyla çay kenarları otopark olarak düzenlenmiş olup, bu alanlar dönüşümlü olarak araç girişine kapatılmaktadır. Çayın en önemli kollarından birini ise Çınarcık Çayı oluşturmaktadır.