Beçin Kalesi'nin Tarihi ve Önemi
Muğla'nın Milas ilçesinin 5 kilometre güneyinde, Ören karayolu üzerinde ovaya hakim bir tepe üzerinde yer alan Beçin Kalesi, köklü bir geçmişe sahiptir. Kale üzerindeki insan yerleşimleri Tunç Çağı'na kadar uzansa da, kale Bizans döneminde inşa edilmiştir. Adı bir Orta Çağ İtalyan belgesinde Pezona, İbn Battuta'da Berçin, Menteşe ve Osmanlı kaynaklarında ise Peçin olarak geçen yerleşim, 14. yüzyılın ilk yarısında Menteşe Beyliği tarafından fethedilerek başkent haline getirilmiştir.
Menteşe Beyliği Dönemi ve İmarı
Menteşe beylerinden Orhan Bey, ovadaki Milas yerine stratejik önemi ve güvenliği daha yüksek olan Beçin Kalesi'ni tercih ederek burayı başkent yapmıştır. Arap seyyah İbn Battuta, 1332 yılında Orhan Bey'i Beçin'deki konağında ziyaret etmiş; yeni kurulan bu şehirde güzel binaların ve yapımı süren bir cuma camisinin temelinin atıldığından bahsetmiştir. Orhan Bey'in ardından beylik oğlu İbrahim Bey tarafından yönetilmiş, onun vefatıyla beylik toprakları paylaşılmış ve Beçin bölgesi Musa Bey'in idaresine geçmiştir. Musa Bey'den sonra ise yerine kardeşi Ahmed Gazi geçmiştir.
Osmanlı Dönemi ve Beçin Definesi
Beçin, yaklaşık 1390 yılında Osmanlı hakimiyetine girmiştir. Osmanlı Devleti'nin sancağın başkentini önce Milas'a, 1425 yılından sonra ise Muğla'ya taşımasıyla birlikte kale içi yerleşimi önemini kaybetmiştir. 17. yüzyılda kaleyi ziyaret eden Evliya Çelebi, kalenin hapishane olarak kullanıldığını, surların harap olduğunu ve kale içinde yirmi hane bulunduğunu aktarmıştır. 18. yüzyılda tamamen terk edilen kaledeki 2000 yılı kazılarında bir vergi memurunun evi olduğu düşünülen Mültezim Evi ortaya çıkarılmıştır. 2001 ve 2002 kazılarında ise bu alanda Türkiye'de bir kazıda ele geçmiş en büyük sikke miktarı olan ve arkeoloji literatürüne "Beçin Definesi" olarak geçen yaklaşık 60.000 adet gümüş ve altın sikke bulunmuştur.
Kalede Görülmesi Gereken Yapılar ve Ulaşım
Kalenin içerisinde Roma döneminden kalan sadece bir şapel kalıntısı günümüze ulaşmışken, Menteşe Beyliği döneminden kalan Ahmed Gazi Medresesi, Orhan Camii, Kızıl Han, Kara Paşa Han, Yelli Camii ve medresesi nispeten sağlam durumdadır. Kalede ayrıca İsimsiz zaviye, Büyük Hamam, Lokman Zaviyesi, Menteşe Mezarlığı, Yelli Hamamı, Orman Tekkesi, Emir Avlusu, Seymenlik Hamamı, Seymenlik Zaviyesi, Bey Hamamı, Bey Konağı, Deve (Üç göz) Hanı, Arınma Kuyusu ve Bey Havuzu bulunmaktadır. Kaleye ulaşmak için Muğla-Söke-Bodrum kavşağından Ören tabelası takip edilerek 3 kilometre ilerlemek yeterlidir. Kale; Bodrum'a 50 km, Milas-Bodrum Havalimanı'na 17 km, İzmir'e 197 km ve Muğla'ya 65 km uzaklıktadır.