Ayvalık Adaları Tabiat Parkı Genel Özellikleri ve Kuruluşu
Ayvalık Adaları Tabiat Parkı, Balıkesir ili, Ayvalık ilçe sınırlarında yer alan ve Ayvalık Adaları'nın 19 tanesini kapsayan tabiat parkıdır. Bakanlar Kurulu'nun 21 Nisan 1995 tarihli kararı ile oluşturulan park; 1.179 ha hazine arazisi, 1.930 ha orman, 872 ha özel mülk ve 13.969 ha deniz olmak üzere toplam 17.950 ha alana sahiptir. Ayvalık kıyılarını çevreleyen adalar bir iç deniz görüntüsü oluşturmakta ve Ayvalık sahilleri korunaklı koy durumuna gelmektedir.
Turizm Çeşitliliği ve Görülmeye Değer Değerler
Tabiat parkı; tarihi ve kültürel değerleriyle tarih turizmi, bozulmamış geleneksel yapı tarzı ile kültür turizmi, restore edilmiş manastır ve kiliseleriyle inanç turizmi, kumsallar ve koylarıyla deniz turizmi, denizaltı çeşitlilik ve güzellikleriyle dalış turizmi ve pek çok ada arasında yapılan tekne turları ile büyük ilgi çekmektedir. Adalar ve çevresindeki deniz, tabiat parkının en önemli peyzaj unsurunu oluşturmaktadır.
Zengin Biyoçeşitlilik ve Denizel Yaşam
Park alanı botanik ve denizel yaşam açısından oldukça zengindir. Alanda bir bölümü aromatik, 5'i endemik olmak üzere toplam 752 bitki türü bulunmaktadır. Tabiat alanının deniz kısmında yapılan araştırmada ise 671 denizel tür belirlenmiştir. Bölgedeki deniz suyu sıcaklığı kış mevsiminde 5 °C, yaz mevsiminde ise 27 °C olarak ölçülmektedir. Deniz suyunun tuzluluk oranı ise 31,0 psu ile 39,0 psu arasında seyretmektedir.
Park Alanındaki Adalar ve Çevre Sorunları
Tabiat parkı bünyesinde yer alan adalar şunlardır: Cunda (Alibey) Adası, Çıplak Ada, Pınar (Mosko-Kılavuz) Ada, Yellice (Poyraz) Ada, Güneş Adası, Kız Adası, Maden (Pirgos) Adası, Yumurta (Doğu) Adası, Kara Ada, Balık Adası, Hasır Adası, Güvercin Adası, Küçükmaden Adası, Taşlı Ada, Yalnız Ada, Yelken (Ayiyalo) Adası, Yuvarlak Ada, Yumurta (Batı) Adası ve Göz Adası. Ancak alanda; tarım faaliyetlerinin kirliliği, kaçak balık avı, yeraltı sularının yoğun kullanımı, plansız turizm faaliyetleri, şehirsel kirli suların denize boşaltılması, sulak alanların yok edilmesi ve adalara hayvan bırakma gibi başlıca sorunlar yaşanmaktadır. Ayrıca çevre yerleşim yerlerindeki yapılaşma da koruma alanını tehdit eder boyutlara ulaşmıştır.