Doğu Anadolu'nun Tarihi ve Akademik Kalesi
Atatürk Üniversitesi, 1957 yılında Erzurum'da kurulmuş bir devlet üniversitesidir. Türkiye'nin en eski yedinci üniversitesi olan kurum, Kuruluş Kanunu'nun Resmî Gazete'de yayımlanma tarihine göre ise altıncı sırada yer almaktadır. Doğu Anadolu'da bir üniversite açılması fikri ilk olarak Cumhuriyet'in kurucusu Atatürk'ün 1 Kasım 1937 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde yaptığı yasama yılını açış konuşmasında ifade edilmiş, ancak uygulamaya konulması II. Dünya Savaşı nedeniyle gecikmiştir. On iki yıl aradan sonra 1950 yılında tekrar gündeme gelen Doğu Üniversitesi fikri doğrultusunda, 1954 yılında çıkarılan 6373 Sayılı Kanunla üniversitenin adı Atatürk Üniversitesi, merkezinin ise Erzurum olması kararlaştırılmıştır. 6990 Sayılı Atatürk Üniversitesi Kanunu'nun 7 Haziran 1957 tarihinde yürürlüğe girmesiyle üniversitenin kuruluş çalışmaları tamamlanmıştır.
Türkiye'nin İlk Planlı ve En Büyük İkinci Yerleşkesi
Erzurum kent merkezine 1,5–2 km mesafede bulunan Atatürk Üniversitesi kampüsü, 6,5 milyon metrekarelik açık alana ve 1 milyon metrekarelik kapalı alana sahiptir. Erzurum ovasının büyük bir kısmını kaplayan üniversite arazisi, Türkiye'nin en büyük ikinci kampüsü ve aynı zamanda ülkemizin ilk planlı kurulan kampüsü olma özelliğini taşımaktadır. ABD Amerikan Yardım Teşkilatı (A.I.D.) aracılığıyla Nebraska-Lincoln Üniversitesi ile iş birliği yapılarak hazırlık çalışmaları yürütülen yerleşke için Erzurum'da 43.000 dekarlık arazi tahsis edilmiştir. Yerleşke planı, 1955 yılında tamamlanan uluslararası bir proje yarışmasıyla elde edilmiş ve yarışmada birinciliği Hayati Tabanlıoğlu, Enver Tokay, Ayhan Tayman ve Behruz Çinici'den oluşan proje ekibi kazanmıştır. Üniversitenin temeli, Erzurum Kongresi'nin 38. yıldönümü olan 23 Temmuz 1957 tarihinde atılmış ve yerleşke inşaatı 1955-1970 yılları arasında sürmüştür.
Köklü Akademik Geçmiş ve Seyfettin Özege Koleksiyonu
Üniversite, 17 Kasım 1958 tarihinde Şair Nef-i Ortaokulu binasında Ziraat ve Fen - Edebiyat Fakülteleri bünyesindeki 135 öğrenciyle öğretime başlamıştır. Büyük bir gelişim gösteren kurumda, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında 12.158 ön lisans, 36.195 lisans, 7.170 yüksek lisans ve 2.599 doktora öğrencisi olmak üzere toplamda 58.122 öğrenci öğrenim görmüştür. 2022 yılı itibarıyla üniversitede 641 profesör, 329 doçent, 596 doktor, 305 öğretim görevlisi ve 889 araştırma görevlisi olmak üzere toplam 2.760 akademik personel görev yapmaktadır. Ayrıca üniversitenin kütüphanesinde yer alan koleksiyonun büyük çoğunluğu Seyfettin Özege'nin bağışladığı kitaplardan oluşmakta ve kütüphanede onun adını taşıyan nadide eserler salonu bulunmaktadır.
Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz'in Sağlık Üssü
Atatürk Üniversitesi bünyesinde yer alan akademik birimler sadece eğitim alanında değil, sağlık alanında da bölgeye hizmet sunmaktadır. Merkezinde bulunan üniversite hastanesi, tüm Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz bölgeleri için son derece önemli bir sağlık merkezi rolünü üstlenmektedir. Benzer şekilde, Diş Hekimliği Fakültesi Hastanesi de Doğu Anadolu ve Doğu Karadeniz'deki 14 il ve ilçelerinden yoğun bir şekilde hasta kabul ederek bölgenin en önemli sağlık merkezlerinden biri olarak hizmet vermektedir. Üniversite bünyesinde 23 fakülte, 8 enstitü, 1 yüksekokul, 1 devlet konservatuvarı, 12 meslek yüksekokulu ve 25 araştırma ve uygulama merkezi yer almaktadır.