Aşağıtütek, Doğu Anadolu Bölgesi'nin yüksek coğrafi yapısına sahip olan Ağrı ilinin Diyadin ilçesine bağlı sessiz ve huzurlu bir köy yerleşimidir. Deniz seviyesinden 2044 metre yükseklikte yer alan bu köy, yüksek rakımın getirdiği temiz yayla havası ve eşsiz doğasıyla dikkat çekmektedir. Ağrı il merkezine 80 kilometre, Diyadin ilçe merkezine ise 20 kilometre mesafede bulunan köy, bölgenin geleneksel kırsal yaşamını gözlemlemek isteyen gezginler için yerel bir durak niteliğindedir.
Aşağıtütek Köyü'nün Tarihçesi
Köyün tarihsel geçmişiyle ilgili en eski resmi kayıtlar 1901 yılına dayanmaktadır. Bu dönemdeki kayıtlarda köyün adı, Kurmanci dilinde "iki mahalle" anlamına gelen K. Dutax olarak geçmektedir. Bu tarihi isimlendirme, yerleşimin geçmişteki fiziki ve sosyal yapısına dair önemli bir ipucu sunmaktadır. Tarihi süreçteki idari düzenlemelerle birlikte köy, 1928 yılından bu yana günümüzde de kullanılan Aşağıtütek ismini kesintisiz olarak taşımaktadır.
Nüfus Yapısı ve Sosyal Değişim
Aşağıtütek, geçmişten günümüze nüfus miktarı bakımından dikkate değer bir değişim yaşamıştır. 1965 yılında 180 kişilik bir nüfusa sahip olan köy, 1985 yılında 255 kişiyle en kalabalık dönemlerinden birini görmüş, ancak takip eden yıllarda göç dalgalarıyla küçülmüştür. 1990 yılında 241, 2000 yılında ise 77 kişiye düşen nüfus, 2022 yılı nüfus sayımı verilerine göre 15 kişiye kadar gerilemiştir. Günümüzde köy, muhtar ve ihtiyar heyeti tarafından yönetilmektedir.
Ulaşım ve Konum Bilgileri
Diyadin ilçe merkezine 20 kilometrelik bir mesafede yer alan Aşağıtütek Köyü'ne ulaşım karayolu üzerinden sağlanmaktadır. Sakin ve izole bir yaşam alanı sunan bu yerleşim, Doğu Anadolu'nun zorlu ama etkileyici doğasını ve köy hayatının sadeliğini yansıtan özgün yapısıyla dikkat çeker. Yüksek rakımlı dağ havası eşliğinde, tamamen doğayla baş başa kalınabilecek özgün coğrafyalardan biridir.