Ankara Büyükşehir Belediyesi (ABB), Ankara ilinin tüm belediye işlerini ve kamu hizmetlerini yürütmekle yetkilendirilmiş ana kamu kurumudur. Cumhuriyet dönemi yerel yönetim anlayışının ve kentleşme hamlelerinin merkezinde yer alan bu köklü kurum, kentin modern yapısının sürdürülmesinden ve koordine edilmesinden sorumludur. 2019 yerel seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi'nden aday gösterilen ve Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı seçilen Mansur Yavaş, mazbatasını 8 Nisan 2019 tarihinde alarak göreve başlamıştır.
Kuruluşundan Günümüze Tarihçe
Ankara'da modern yerel yönetimlerin temeli, Cumhuriyetin ilanından kısa bir süre sonra, 16 Şubat 1924 tarihinde 417 sayılı yasa ile Ankara Şehremaneti'nin kurulmasıyla atılmıştır. Bu düzenleme, 1930 yılında yürürlüğe giren 1580 sayılı yasa ile kaldırılmıştır. Büyükşehir belediyelerinin çağdaş kuruluşu ise 23 Mart 1984 tarihinde kabul edilen 195 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile gerçekleşmiş ve 9 Haziran 1984'te 3030 sayılı yasa ile revize edilmiştir. Daha sonra, 10 Haziran 2004 tarihli 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile sisteme yeni düzenlemeler getirilmiş; en nihayetinde 6 Aralık 2012 tarihli 6360 sayılı kanun ile Ankara ilinin tüm idari sınırları belediyenin yetki alanına dahil edilmiştir.
Kurumsal Kimlik ve Amblem Tartışmaları
Belediye logosu, kentin yakın tarihinde önemli hukuki tartışmaların odağı olmuştur. 27 Mart 1994 tarihinde Büyükşehir Belediye Başkanı seçilen Melih Gökçek, 1995 yılında belediyenin geleneksel Hitit Güneş Kursu olan amblemini Atakule-cami minaresi ve 3 yıldızlı logoya dönüştürmüştür. Eski CHP Trabzon Milletvekili Avukat Rahmi Kumaş bu değişimi yargıya taşımış, Ankara 3. İdare Mahkemesi ise sembol figürlerin Ankara'yı tarihsel ve kültürel derinliğiyle tanıtıcı bir öğe taşımadı gerekçesiyle amblemi esastan iptal etmiştir. Bu karar Danıştay 8. Dairesi tarafından da onanmıştır. Belediye yönetimi, 25 Temmuz 2011'de yıldız sayısını 3'ten 5'e çıkararak yeni bir logo belirlemiş olup, bu logoya karşı açılan dava süreci ise devam etmektedir. Kullanımdaki mevcut amblemde Atakule'ye eklenmiş iki minare ile hilâl ve beş yıldız yer almaktadır.
Organizasyon Yapısı ve Zabıta Teşkilatı
Ankara Büyükşehir Belediyesi idari olarak Belediye Başkanı, Belediye Meclisi ve Belediye Encümeni olmak üzere üç ana gruptan teşekkül etmektedir. Bünyesinde 32 daire başkanlığı ile 4 denetleyici ve düzenleyici kurum bulunduran belediye, aynı zamanda tarihi bir zabıta teşkilatına sahiptir. Zabıtanın kökleri, 1845 yılında kurulan Zaptiye Teşkilatı'na dayanmaktadır. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün onaması ve dönemin Belediye Başkanı Ragıp Tüzün'ün kurucu adımlarıyla 15 Temmuz 1949 tarihinde zabıta hizmetleri polis teşkilatından alınarak belediye bünyesindeki zabıta teşkilatına verilmiş, bu yapı 1 Ocak 1950'de resmen göreve başlamıştır. Belediyenin bünyesinde ASKİ ve EGO gibi kamu kuruluşlarının yanı sıra ANFA, BUGSAŞ, BELKA ve Halk Ekmek dahil olmak üzere toplam 16 anonim şirket aktif olarak faaliyet göstermektedir.