Ege'nin Kavşak Noktası: Afyonkarahisar
Afyonkarahisar, eski ve halk arasındaki ismiyle Afyon, Türkiye'nin Ege Bölgesi'nde yer alan ve aynı adı taşıyan ilin merkezi olan şehirdir. Deniz seviyesinden 1.021 metre yükseklikte konumlanan şehir; mermercilik, termal turizm ve gastronomi sektörlerinde hem Türkiye içinde hem de uluslararası alanda isim yapmıştır. Şehrin etimolojik kökeninde yer alan 'Afyon' ismi bölgede eskiden beri büyük alanda yapılan haşhaş ekimine dayanırken, 'Karahisar' ismi ise şehrin ortasında yükselen koyu renkli volkanik kayaların renginden ve üzerinde bulunan hisardan gelmektedir. Yerleşimin eski adı 'Karahisâr-ı Sâhib' olup, buradaki 'Sâhib' adı Anadolu Selçuklularının son devirlerinde yaşayan ve Moğol istilası sırasında bölgeye gelen Sâhib Ata Fahreddin Ali'nin unvanından gelmektedir.
MÖ 3000'den Osmanlı'ya Uzanan Tarihi Geçmiş
Kentin tarihi MÖ 3000 yılına kadar uzanmaktadır. MÖ 2000 ilk dönemlerinde Hattilerin egemenliğinde bulunan yerleşim, MÖ 2. bin yılının ortalarında Hititlerin denetimine geçmiştir. Hitit devletinin yıkılmasıyla MÖ 1000 yılı dolaylarında Friglerin egemenliğine giren kentte, Frigler döneminde kale içine 'Akronium' ismi verilmiş ve bu isim zamanla şehir genelinde kullanılmaya başlanmıştır. MÖ 6. yüzyılın sonlarında Pers hâkimiyetine geçen yerleşim, MÖ 333 yılında Makedon Kralı III. Aleksandros ile yapılan İssos Muharebesi'ndeki yenilgiyle Pers egemenliğinden kurtulmuştur. MÖ 30'lu yıllardan itibaren Roma İmparatorluğu egemenliğine giren yerleşim 'Akroenos' adını almış; Bizans İmparatorluğu döneminde ise 'Akronion' olarak adlandırılmıştır. 12. yüzyılın sonlarında Türk egemenliğine geçen şehirde, Kösedağ Muharebesi sonrasında Sâhib Ataoğulları Beyliği kurulmuştur. Germiyanoğulları Beyliği'nin ardından Osmanlı egemenliğine giren kent, 1833'te kısa bir süre Kavalalı İbrahim Paşa kuvvetlerinin eline geçmiştir.
Büyük Taarruz ve Kurtuluş Savaşı'ndaki Stratejik Rolü
Afyonkarahisar, Türk Kurtuluş Savaşı'nın dönüm noktası olan Büyük Taarruz'un karargâh ve harekât merkezidir. 26 Ağustos 1922 sabahı saat 05.30'da Mustafa Kemal Paşa'nın Kocatepe'de verdiği emirle başlayan taarruz, Türk ordusunun zaferiyle sonuçlanmıştır. Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa ve İsmet Paşa önderliğindeki karargâhın başlangıç noktası olarak seçtiği Kocatepe ve çevresi, ordunun topçu bataryalarının ve haberleşme hatlarının konuşlandığı stratejik mevkilerdir. Türk ordusunun 26-30 Ağustos 1922 tarihleri arasında Afyonkarahisar, Dumlupınar ve Uşak hattındaki ilerleyişiyle 30 Ağustos Başkomutanlık Meydan Muharebesi zaferle sonuçlanmış ve şehir 27 Ağustos 1922'de düşman işgalinden kurtarılmıştır. Günümüzde Kocatepe, Zafertepe-Çalköy ve Dumlupınar bölgeleri 'Zafer Yolu' adıyla anılmakta ve her yıl ziyaret edilmektedir.
Afyonkarahisar Kalesi ve Şehrin Turistik Değerleri
Tarihi Afyonkarahisar Kalesi
Şehrin merkezinde yükselen 226 metre yükseklikteki volkanik bir kaya kütlesi üzerine kurulmuş olan Afyonkarahisar Kalesi, tarihî bir savunma yapısıdır. İlk yerleşimi MÖ 1350 civarında Hititler döneminde 'Hapanova' adıyla başlayan kale; Frig, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde sürekli onarılarak kullanılmıştır. Günümüze ulaşan sur kalıntıları Bizans ve Selçuklu dönemlerine ait olup, kalede sarnıçlar, tapınak temelleri ve taş merdivenler yer almaktadır.
Termal Kaynaklar ve Gastronomi
Kültür ve Turizm Bakanlığınca Termal Turizm Alanı ilan edilen Ömer-Gecek, Hüdai, Heybeli ve Gazlıgöl-Yaylabağı termal bölgeleri şehrin sağlık turizmi potansiyelini oluşturur. Gıda sektöründe ise özellikle kaymaklı kadayıfı, lokumu ve sucuğu ile ün kazanan kent; zengin mermer yatakları ve spor tesisleriyle de önemli bir merkezdir.