Şırnak

Şırnak, Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi sınırları içerisinde yer alır. İl; doğuda Hakkâri, kuzeyde Siirt, batıda Mardin, güneyde ise Irak ve Suriye ülkeleri ile doğrudan sınır komşusudur. Toplam 7.078 kilometrekare yüzölçümüne sahip olan bu idari yapının sınırları içerisinde Şırnak merkez ilçesinin yanı sıra Beytüşşebap, Cizre, Güçlükonak, İdil, Silopi ve Uludere olmak üzere toplam yedi ilçe bulunur. İl genelinde trafik plaka kodu olarak 73 numarası geçerlidir.

Tarihsel rivayetler, büyük tufandan sonra Nuh Peygamber'in yerleştiği ilk yerleşim yerinin burası olduğunu söyler. Cizre ilçesi, günümüzde de Nuh Peygamber'e ait olduğu öne sürülen bir türbeye ev sahipliği yapar. Şırnak, 16 Mayıs 1990 tarihli kanunla Siirt ilinden ayrılarak Türkiye'nin 73. ili statüsüne kavuştu. Bu yasa; Siirt'in Eruh ilçesine bağlı Güçlükonak bucağı ile Mardin'in İdil, Cizre, Silopi ilçelerini ve Hakkâri'nin Uludere ile Beytüşşebap ilçelerini Şırnak'a bağladı. Yakın tarihsel süreçte ise Ağustos 2015 ile 3 Haziran 2016 tarihleri arasında il merkezi ile Cizre, İdil ve Silopi ilçeleri çeşitli çatışmalara sahne oldu.

TÜİK'in 9 Şubat 2026 verilerine göre Şırnak ilinin güncel nüfusu 573.666 kişidir. Yüzde 78,91'i şehirlerde yaşayan bu nüfus, kilometrekareye ortalama 81 kişi düşecek şekilde bir dağılım gösterir. Yıllık nüfus artış hızının yüzde 0,50 olduğu il genelinde Cizre ilçesi en yüksek nüfus artış oranına ulaştı. Şehrin yönetim mekanizmasının başında cumhurbaşkanının atadığı Vali Birol Ekici bulunur. Yerel yönetim organı olan 29 üyeli İl Genel Meclisinde DEM Parti 23, AK Parti ise 6 üyeyle temsil hakkı elde etti. Seçmenler 2024 yerel seçimlerinde belediye başkanlığına Mehmet Yarka'yı seçti; 2023 genel seçimleri sonucunda ise Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne AK Parti'den bir, DEM Parti'den ise üç milletvekili girdi.