Zafer Çağlayan, 15 Kasım 1957'de Muş'ta dünyaya geldi. Tam adı Mehmet Zafer Çağlayan olan politikacı; mühendislik, sanayicilik ve uzun soluklu bir siyasi kariyeri tek çatı altında birleştiren isimlerden biri olarak öne çıkar. Kürt kökenli bir ailenin çocuğu olarak önce İzmit'e, ardından Ankara'ya göç eden Çağlayan, yükseköğrenimini Gazi Üniversitesi Mühendislik Fakültesi'nin Makine Mühendisliği bölümünde tamamladı; 1980'de mezun olur olmaz iş dünyasına adım attı.
Sanayi Odası'ndaki Yükseliş
Sanayici kimliğiyle kısa sürede dikkat çeken Çağlayan, 1987'de girdiği Ankara Sanayi Odası seçimlerini kazanarak ASO tarihinin o güne dek görülmüş en genç meclis üyesi unvanını elde etti. 1989'da yönetim kuruluna taşınan isim, 1991–1995 yılları arasında Başkan Vekili, ardından 1995–2007 döneminde ise ASO Başkanı sıfatıyla görev yürüttü. Bu iki unvan — en genç ve en uzun süreli başkanlık — hâlâ kayıtlara geçmiş durumda. Aynı yıllarda TOBB'da üç ayrı dönemde Başkan Yardımcısı olarak çalışan Çağlayan, TOBB Ekonomi Teknoloji Üniversitesi ile TEPAV Türkiye Ekonomi Araştırma Vakfı'nın mütevelli heyetinde de yer aldı.
1999 Ağustos depremi sonrasında uygulamaya giren Bedelli Askerlik ve Deprem Tahvili projelerinin yanı sıra milletvekili lojmanlarının satışı, Türk iş insanlarına vize kolaylığı, bölgesel asgari ücret ve KOBİ kredileri gibi gündem yaratan konularda fikir üreticisi rolünü üstlendi.
Bakanlık Dönemi
22 Temmuz 2007'deki genel seçimlerde AKP listesinden Ankara milletvekili seçilen Çağlayan, 29 Ağustos 2007'de 60. Hükümet'te Sanayi ve Ticaret Bakanı koltuğuna oturdu. 1 Mayıs 2009'da yapılan kabine düzenlemesiyle Dış Ticaretten Sorumlu Devlet Bakanlığı'na atandı. 12 Haziran 2011 seçimlerinde bu kez Mersin'den milletvekili seçilen Çağlayan, 61. Hükümet'te Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Ekonomi Bakanı oldu.
Özel yaşamında Songül hanımla evli olan Çağlayan'ın Çağan (d. 1990) ve Salih Kaan (d. 1991) adında iki oğlu bulunmaktadır.
Yolsuzluk Soruşturması ve ABD Davası
25 Aralık 2013 itibarıyla adının karıştığı yolsuzluk operasyonu kapsamında Ekonomi Bakanlığı görevinden istifa etmek zorunda kaldı. Oğlu Salih Kaan Çağlayan 16 Aralık 2013'te gözaltına alınmış, 28 Şubat 2014'te serbest bırakılmıştı. Çağlayan hakkında TBMM'ye iletilen fezlekede rüşvet, görevi kötüye kullanma, ihaleye fesat karıştırma ve kaçakçılık suçlamalarına yer verildi. 5 Mayıs 2014'te kurulan meclis komisyonu, çalışmalarını tamamlayarak Ocak 2015'te bakanların Yüce Divan'a sevk edilmemesi yönünde karar aldı; genel kurulda 264 ret oyuna karşın 242 kabul oyuyla bu karar onaylandı.
Öte yandan, 21 Mart 2016'dan itibaren New York'ta yargılanan Reza Zarrab davasının iddianamesinde İran ambargosunu delmek için kurulan ağın unsuru olarak gösterilen Çağlayan, Eylül 2017'de ABD'de resmen yargılanmaya başladı. Yöneltilen suçlamalar arasında ABD yetkililerine yalan beyan, yasadışı fon aklaması ve finansal kurumların yanıltılması yer aldı; aynı süreçte Çağlayan hakkında tutuklama kararı da çıkarıldı.