Türkiye'nin yakın dönem kültür ve siyaset tarihinde derin izler bırakan Yılmaz Öztuna, 20 Eylül 1930 tarihinde İstanbul'da dünyaya gözlerini açtı. Gençlik yıllarından itibaren musiki ve tarih çalışmalarına yönelen Öztuna; araştırmacı, tarihçi, siyasetçi, yazar, gazeteci ve müzikolog kimliğiyle velut bir şahsiyetti. Türk kültür dünyasına kazandırdığı sayısız eserle adını duyuran yazar, 9 Şubat 2012'de Ankara'da vefat edene dek ömrünü Türk ve Osmanlı tarihini aydınlatmaya adadı. Onun bu tutkulu arayışı, çocuk yaşta adım attığı kütüphane koridorlarında başlayıp ömür boyu kesintisiz süren büyük bir entelektüel serüvene dönüştü.
Genç Yaşta Başlayan Yazarlık ve Paris Yılları
Yazın hayatına fevkalade erken bir dönemde adım atan Öztuna, henüz 13 yaşındayken ilk makalesini yayımlayarak dikkatleri üzerine çekti. On beş yaşında ise ilk kitabını çıkardı. Lise eğitimiyle eş zamanlı olarak İstanbul Konservatuvarı'ndaki dersleri de takip eden bu genç yetenek, bilgi dağarcığını zenginleştirmek amacıyla 1950 yılının Eylül ayında rotasını Fransa'ya çevirdi. Paris'te geçirdiği yedi yıllık uzun süreç, onun entelektüel altyapısını kurmasında son derece belirleyici rol oynadı. Bu dönemde Paris Üniversitesi Siyasal Bilimler Enstitüsü'nde ve Sorbonne Üniversitesi bünyesinde yer alan Fransız medeniyeti bölümünde tahsil gördü. Öğrenim hayatını Alliance Française'in yüksek kademesinde sürdüren Öztuna, akademik birikimini çok yönlü olarak geliştirdi. Konservatuvar eğitiminin yanı sıra, Paris Konservatuvarı'ndan da dersler alarak müzikal birikimini ayrıca güçlendirdi. 1957 yılının Temmuz ayına kadar Fransa başkentindeki köklü kütüphanelerde tarih ve musiki odaklı derin araştırmalar yürüten Öztuna, ülkeye döndükten sonra 1969 genel seçimlerinde Konya milletvekili seçildi. Milletvekili seçildikten sonra hemen Ankara'ya yerleşti.
Ankara'da Siyaset ve Kültür Hizmetleri
Yılmaz Öztuna, meclise girmesinden çok önce, Ocak 1966'dan başlayarak Kasım 1981'e kadar TRT bünyesindeki denetleme, repertuvar ve eğitim kurullarında üye olarak görev aldı. Resmi görevlerine 1974-1977 yılları arasında Kültür Bakanlığı başmüşaviri sıfatıyla devam etti. Yazar ayrıca, 1969 yılından itibaren Milli Eğitim Bakanlığı ve Kültür Bakanlığı'na bağlı birçok ihtisas kurulunda üye ve başkan olarak görev yaptı. Akademik birikimini eğitim dünyasına da taşıyan Öztuna, 1975-1978 yılları arasında YAYKUR (Yaygın Yükseköğretim) bünyesindeki üniversitede Osmanlı siyasi ve medeniyet tarihi dersleri verdi. Bu verimli dönemde, 1974-1980 yılları arasında Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan Türk Ansiklopedisi'nin genel yayın yönetmenliğini yürüttü. Bu büyük ansiklopedik projenin K harfinden başlayıp T harfine kadar olan ciltlerinin tamamlanmasını ve yayımlanmasını sağladı.
Müzikoloji Çalışmaları ve Siyasi Girişimleri
Tarih araştırmalarının yanı sıra Türk sanat musikisinin kurumsallaşması ve korunması adına da çaba harcayan Yılmaz Öztuna, 1975 yılından itibaren çok önemli kurucu roller üstlendi:
- İstanbul Teknik Üniversitesi Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı Kurucu Yönetim Kurulu Üyeliği
- Türk Musikisi Korosu Kurucu Yönetim Kurulu Üyeliği
- Milli Eğitim Bakanlığı bünyesindeki çeşitli ihtisas kurullarının başkanlığı
Mayıs 1983'te Milliyetçi Demokrasi Partisi'nin kurucuları arasında yer alarak merkez genel yönetim kuruluna seçildi. Fakat bu kurul üyeliğinden kısa süre sonra ayrıldı. Siyasi yaşamının ardından finans dünyasına danışman olarak hizmet veren Öztuna, 1985 yılında Faysal Finans Kurumu müşaviri oldu. Hayatının son yıllarında Türkiye gazetesinde yazdığı köşe yazılarıyla tarih sevgisini geniş kitlelere aşılayan usta kalem, 9 Şubat 2012 tarihinde Ankara'da hayata gözlerini yumdu. Cenazesi, İstanbul Zincirlikuyu Mezarlığı'nda toprağa verildi.