Mehmet Ali Yekta Saraç, 21 Mart 1963 tarihinde İstanbul'da dünyaya gelen, akademik çalışmaları ve üst düzey devlet görevleriyle Türk eğitim sistemine yön vermiş önemli bir bilim insanıdır. Uzun yıllar boyunca Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanlığı görevini üstlenen Saraç, Türkiye'deki akademik yapının şekillenmesinde kritik bir rol oynamıştır. İstanbul Üniversitesi'nde başlayan bilimsel yolculuğu, kendisini zamanla yükseköğretimin zirvesine taşımıştır. Halihazırda Cumhurbaşkanı Başdanışmanı sıfatıyla devlet bürokrasisindeki hizmetlerini sürdürmektedir.
Edebiyat Kürsüsünden Akademik Zirveye
Saraç'ın bilim dünyasına adım atışı, edebiyat ve dil araştırmalarıyla başlar. Yükseköğrenimini 1985 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nde tamamlayan akademisyen, araştırma tutkusunun peşinden giderek aynı yıl eski Türk edebiyatı ana bilim dalında araştırma görevlisi olarak çalışmaya başladı. Bu adımla birlikte, klasik metinlerin derinliklerine ineceği akademik serüven resmiyet kazandı.
Lisansüstü eğitimini hızla sürdüren Saraç, 1987 senesinde yüksek lisans derecesini elde etti. Başarı grafiğini sürekli yükselterek 1991 yılında doktor unvanını kazandı. Kısa sürede kariyer basamaklarını tırmanan araştırmacı, 1992'de yardımcı doçent, 1994'te ise doçent kadrosuna atandı. Yeni binyılın başında, yani 2000 yılında profesörlük unvanını alarak alanındaki yetkinliğini tescilledi. Çalışkanlığı ve disipliniyle tanınan Saraç, akademik literatüre çok sayıda eser kazandırdı. Bilimsel dergilerde yayımlanan makalelerinin yanı sıra kaleme aldığı kitaplar, klasik Türk edebiyatı alanında temel başvuru kaynakları haline geldi.
Saraç'ın yayımlanmış bazı önemli eserleri şunlardır:
- Sosyal Bilimler Ansiklopedisi (4 Cilt, 2022)
- Kemâl Paşazâde Dîvân ve Diğer Şiirler (2021)
- Istılahat-ı Edebiyye (2. Baskı, 2017)
- Osmanlı Müellifleri (3 Cilt, 2016)
- Divan şiirinden Seçmeler (2. Baskı, 2016)
- Klasik Edebiyat Bilgisi Belâgat (12. Baskı, 2015)
- Klasik Edebiyat Bilgisi Biçim-Ölçü-Kafiye (7. Baskı, 2013)
- Emrî Divanı (2002)
YÖK Dönemi ve Eğitim Yönetimindeki Rolü
Akademik başarılarının yanı sıra idari mekanizmalarda da sorumluluk üstlenen Yekta Saraç, 2005 ve 2009 yıllarında Yükseköğretim Kurulu (YÖK) üyeliğine seçilerek bu kurumdaki mesaisine başladı. Kurul içerisindeki etkin çalışmaları sayesinde 13 Mart 2008 tarihinde YÖK Yürütme Kurulu üyeliğine getirildi. Çok geçmeden, 21 Ocak 2010 tarihinde YÖK Başkanvekili olarak atandı ve yükseköğretim politikalarının belirlenmesinde daha aktif bir pozisyon aldı.
Ekim 2013'te üçüncü kez kurul üyeliğine seçilen Saraç, 11 Kasım 2014 tarihinde YÖK Başkanı olarak atandı. İki dönem boyunca büyük bir özveriyle yürüttüğü bu liderlik görevinde, Türkiye'deki üniversitelerin gelişimine katkıda bulundu. YÖK bünyesindeki uzun soluklu hizmet süreci, 20 Temmuz 2021 tarihinde kurul üyeliğinin sona ermesiyle tamamlandı. Ancak devlet hizmeti kesintiye uğramadı; başarılı yönetici, 30 Temmuz 2021 tarihinde Cumhurbaşkanı Başdanışmanı olarak yeni bir göreve getirildi.
Uluslararası İlişkiler ve Geniş Vizyon
Saraç, sadece ulusal düzeyde değil, küresel planda da eğitim ve iş birliği faaliyetlerine öncülük etti. Yunus Emre Enstitüsü Mütevelli Heyeti üyesi olarak Türk kültürünün dünyada tanıtılmasına destek verdi. Aynı zamanda prestijli bir bilim kurumu olan Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) aslî üyesidir. Akademik diplomasideki tecrübeleri doğrultusunda Türk-Japon Bilim ve Teknoloji Üniversitesi konsey üyeliğine de getirilmiştir.
Dünya ile entegrasyona önem veren akademisyen, biri ileri ve diğeri orta düzeyde olmak üzere iki yabancı dil konuşmaktadır. Eğitim alanındaki uluslararası katkıları, pek çok farklı ülkenin resmi makamları tarafından fahri doktora unvanları ve şeref nişanları ile taçlandırılmıştır. Son olarak, iki ülke arasındaki ilişkileri güçlendirmedeki rolü sebebiyle Türk-Alman Üniversitesi tarafından kendisine fahri doktora payesi takdim edilmiştir. Yekta Saraç, sahip olduğu engin bilgi birikimi ve devlet tecrübesiyle Türkiye'nin eğitim vizyonunu yarınlara taşımaya devam etmektedir.