Cumhuriyet döneminin ilk heykeltıraş kuşağının en özgün temsilcilerinden biri olan Yavuz Görey, 27 Ağustos 1912 tarihinde İsviçre'nin Cenevre kentinde, kozmopolit bir ailenin en küçük çocuğu olarak dünyaya gözlerini açtı. Sanatçı, heykelimizin modern akımlarla tanışmasında öncülük etmiştir. Türkiye'de heykel sanatının 1950'li yıllarla birlikte modern akımların etkisiyle yeniden şekillenmesine liderlik eden figürlerin başında yer alır. Yurt dışı birikimi ve Türkiye'de ürettiği anıtlar sayesinde adını sanat tarihimize yazdırmıştır. Kariyerinin ilk evrelerinde büst ve figüratif heykeller yapan usta sanatçı, zaman içinde soyut tasarımlara yönelerek sanatsal çizgisini geliştirmiştir. Sanatçı, 1994 yılında İstanbul'da hayatını kaybetmiştir.
Kozmopolit Gençlik Yılları ve Avrupa'da Sanat Eğitimi
Yavuz Görey'in çocukluğu, Osmanlı İmparatorluğunun son dönemlerindeki çok kültürlü atmosferi yansıtan hareketli bir aile ortamında geçti. Babası mimar Ahmet Hulusi Bey, o devirde Osmanlı eyaleti olan Mısır'da eğitim alıp orada meslek yaşamını sürdürmüş bir entelektüeldi. Annesi Vecide Hanım ise Mısır'a yerleşen Çerkez kökenli saygın bir ailenin kızıydı. Görey, dört çocuklu ailenin en küçük üyesiydi. Ağabeyi İhap Hulusi Görey ünlü bir grafik sanatçısı, diğer ağabeyi Nihat Görey ise müzeciydi. Çocukluğunda yaz aylarını ailesiyle birlikte İstanbul'da geçirirken, kış aylarında ise Kahire'de kalıyordu. Birinci Dünya Savaşı esnasında Kahire İngilizler tarafından işgal edilince aile İstanbul'a dönmek zorunda kaldı.
Sanatçının eğitim serüveni farklı ülkelerdeki köklü kurumlara uzanan zengin bir yelpazeye sahipti. Paris'te Janson de Sailly Lisesi'nde, İstanbul'da ise St. Joseph ve Galatasaray liselerinde eğitim gördü. Lise öğreniminden sonra Belçika'nın Liege kentinde üç sene boyunca özel matematik öğrenimi aldı. Bu sırada Liege Güzel Sanatlar Akademisi'nin gece kurslarına katılarak desen becerilerini geliştirdi. Desen çalışmalarına daha sonra İsviçre'nin Lozan kentindeki Kanton Desen Okulu'nda üç yıl daha devam etti. Burada tanınmış ressam Casimir Raymond'un atölyesinde çalışarak tecrübe kazandı. Sanat seyahatini 1937'de Berlin'e taşıyan Görey, Alman heykeltıraş George Kolbe ile tanışarak sanat vizyonunu derinleştirdi.
Akademiden Kamusal Alanlara: Modern Heykelin Türkiye'deki Doğuşu
Usta heykeltıraş Rudolf Belling'in Türkiye'ye göç ederek İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi Heykel Bölümü başkanı olması Görey'in hayatını değiştirdi. Bu gelişmeyle yükseköğrenimine Türkiye'de devam etme kararı aldı. İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi bünyesinde Namık İsmail'in desen ve Rudolf Belling'in heykel atölyesinde bir yıl boyunca aralıksız çalışarak 1940 yılında heykel bölümünden başarıyla mezun olmayı başardı. Mezuniyetinin ardından tekrar yurt dışına giderek çeşitli ülkelerde sanatsal çalışmalar yürüttükten sonra Türkiye'ye geri döndü.
Yurda dönüşüyle birlikte birçok kurum için anıt heykeller tasarladı. Türkiye'de heykel sanatının modernleşmesinde onun eserleri kilit rol oynamıştır. Sanatçının imzasını taşıyan en bilinen yapıtlar şunlardır:
- Atatürk ve Gençlik Anıtı: İstanbul Üniversitesi bahçesini süsleyen ve 1952 yılında tamamlanan bu görkemli eser, sanatçının en bilinen tasarımlarından biridir.
- Dumlupınar Anıtı: Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin kazanıldığı topraklarda yükselen ve 1973 yılında açılan bu yapıt, Mustafa Kemal Paşa'nın tarihi buyruğunu ölümsüzleştirir.
- İMC Mermer Çeşmesi: İstanbul Manifaturacılar Çarşısı'nda yer alan ve tamamen soyut bir anlayışla tasarlanan bu dekoratif mermer çeşme, Görey'in soyut heykel sanatındaki estetik olgunluğunu sergiler.
Eğitmenlik Yılları ve Soyut Sanata Uzanan İzler
Görey, 1958 yılından itibaren Rudolf Belling ile omuz omuza vererek İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi bünyesinde temel tasarım ve modelaj dersleri vermeye başladı. Birlikte yürüttükleri dersler uzun yıllar devam etti. Belling'in 1966'da Almanya'ya dönmesinden sonra da Görey bu önemli dersleri tek başına vermeyi sürdürdü. Akademisyenlik kariyerini 1981 yılındaki emekliliğine kadar sürdürdü. Hem geride bıraktığı özgün eserleri hem de yetiştirdiği sayısız mimar ve sanatçı adayıyla Türk plastik sanatlarında silinmez izler bırakan usta heykeltıraş, 1994 yılında İstanbul'da yaşama gözlerini yumdu.