Türkiye'nin yetiştirdiği en saygın mühendislik akademisyenlerinden biri olan Prof. Dr. Yaman Yener, 18 Ekim 1946 tarihinde dünyaya gözlerini açtı. 14 Haziran 2013'te hayatını kaybeden değerli bilim insanı, uzun yıllar boyunca Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Northeastern Üniversitesi'nde üst düzey yöneticilik ve seçkin profesörlük unvanlarıyla görev yaparak uluslararası alanda ülkemizi başarıyla temsil etti. Akademik dünyadaki derin izleri ve Türk gençlerine sağladığı eşsiz imkanlarla tanınan Yener, özellikle makine mühendisliği, biyomühendislik alanlarındaki vizyoner projeleri ve NASA bünyesinde kurulan özel bir araştırma merkezindeki katkılarıyla tanınmaktadır. ODTÜ'de başlayan eğitim yolculuğunu Amerika'daki zirve noktalarına taşıyan başarılı akademisyen, arkasında hem bilimsel bir miras hem de yüzlerce öğrenciye ışık tutan bir vakıf bırakmıştır.
Akademik Kariyerin İlk Yılları ve ODTÜ Dönemi
Yaman Yener, yükseköğrenim hayatına Türkiye'nin seçkin kurumlarından Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde (ODTÜ) adım attı. Bu köklü üniversitenin Makine Mühendisliği Bölümü'nden 1968 yılında lisans derecesini başarıyla elde etti. Eğitimine ara vermeden devam eden Yener, 1970 senesinde yine aynı kurumda yüksek lisans programını tamamladı. Kendisi, aynı zamanda doktora derecesi için rotasını Amerika Birleşik Devletleri'ne çeviren azimli bir bilim insanıydı. North Carolina State Üniversitesi'nde (NCSU) sürdürdüğü doktora çalışmalarını 1973 yılında başarıyla noktaladı. Doktora sonrasında ülkesine dönen Yener, 1974 ile 1980 yılları arasında mezun olduğu ODTÜ Makine Mühendisliği Fakültesinde öğretim üyesi olarak görev yaptı. Burada yardımcı doçent ve doçent unvanlarını kazanarak öğrencilerini yetiştirdi. Başarılı çalşmaları ve idari becerileri sayesinde, 1978-1980 yılları arasında aynı bölümde başkanlık görevini de üstlendi.
Amerika'da Bilimsel Liderlik ve NASA Ortaklığı
Akademik vizyonunu küresel ölçekte genişletmek isteyen Yaman Yener, 1980 yılında Delaware Üniversitesi'ne misafir doçent olarak gitti. Buradaki iki yıllık başarılı çalşmanın ardından, 1982'de Boston'da bulunan Northeastern Üniversitesi kadrosuna katıldı. Makine Mühendisliği Bölümü'nde doçent olarak göreve başlayan araştırmacı, üstün başarıları neticesinde 1988 yılında ömür boyu akademik kadro güvencesi anlamına gelen "tenure" statüsünü elde etti. Hemen ardından 1989 yılında profesörlük unvanına layık görüldü. Profesörlük unvanını almasıyla birlikte, 1989-1990 yılları arasında Makine Mühendisliği Bölüm Başkanı olarak görevini icra etti.
Yener'in idari kariyeri Northeastern Üniversitesi bünyesinde yükselmeye devam etti. 1993 ile 2010 yılları arasında Araştırma ve Lisansüstü Eğitimi için Mühendislik Dekan Yardımcılığı pozisyonunu yürüttü. Bu süreçte Carl R. Hurtig Seçkin Mühendislik Profesörü unvanını da taşıyan Yener, fakültenin ulusal düzeyde saygın bir araştırma kurumu haline gelmesi için büyük çaba harcadı. Kendisi, üniversite bünyesinde yürütülen ve disiplinler arası nitelikte olan üç büyük lisansüstü programın doğrudan yönetiminden sorumluydu:
- Bilgi Sistemleri
- Bilgisayar Sistemleri Mühendisliği (Mühendislik Yazılım Tasarımı ve CAD/CAM)
- Telekomünikasyon Sistemleri Yönetimi
Ayrıca 2009 sonbaharında başlatılan disiplinler arası Biyomühendislik doktora programının ve Enerji Sistemleri alanındaki yüksek lisans programının kurulmasında öncülük etti.
Fakültenin araştırma bütçesini ve dış fonlarını inanılmaz ölçede artırmayı başaran Yener, 2001-2002 akademik yılında fakülte bünyesindeki bilim insanlarına 19,7 milyon dolarlık devasa bir dış kaynak temin etti. Bu destekler dekanlığı süresince iki kattan fazla arttı. Sektörel iş birlikleri kurmak amacıyla 1997 yılında Endüstriyel İlişki Programı'nı hayata geçirdi. Bu sayede özel sektör ile akademi arasında sürekli ziyaretler ve ortak projeler gerçekleştirildi. Profesör Yener, aynı zamanda Northeastern bünyesinde İleri Mikro Yerçekimi Malzeme İşleme Merkezi'nin (CAMMP) kurulmasında da öncülük etti. NASA'nın ülke genelindeki on merkezinden biri olan CAMMP, sadece malzeme bilimine odaklanan tek merkez olma özelliğini taşıyamaktaydı. Bu merkez yerçekimsiz ortam araştırmalarından yararlanarak ticari ürünlerin geliştirilmesini sağladı.
Türk Öğrencilerin Himayesi ve Yaman Yener Vakfı
Prof. Dr. Yaman Yener, Amerika'daki prestijli kariyeri boyunca vatanıyla olan bağlarını asla koparmadı. Northeastern Üniversitesi'nde görev yaptığı uzun yıllar boyunca, 300'ün üzerindeki Türk öğrencinin lisansüstü ve doktora eğitimlerini tamamlayabilmesi amacıyla hem akademik hem de maddi anlamda çok büyük destekler sağladı. Öğrencilerin eğitim ve barınma ihtiyaçlarıyla yakından ilgilendi. Değerli akademisyenin vefatının ardından, eşi Demet ve kızı Zeynep onun bu asil mirasını yaşatmak için harekete geçtiler. Kurulan Yaman Yener Vakfı, günümüzde de Türk öğrencilerin, özellikle de mühendislik alanında uzmanlaşmak isteyen Türk kız öğrencilerinin eğitim hayallerini desteklemeye devam etmektedir. Onun adı, yetiştirdiği yüzlerce mühendis ve bilim insanının başarılarında yaşamaktadır.