Türkiye'nin önde gelen koku uzmanlarından Vedat Ozan, 1959 yılında dünyaya gelmiş; parfümörlük, yazarlık ve fotoğrafçılık gibi farklı disiplinleri bir araya getirerek duyuların kültürel tarihi üzerine yaptığı derinlemesine çalışmalarla tanınmıştır. Lise eğitimini 1978 yılında Kadıköy Anadolu Lisesi'nde tamamlayan araştırmacı, ardından yükseköğrenim hayatını Boğaziçi Üniversitesi bünyesinde başarıyla sonlandırmıştır. Çalışmalarını koku ve tat duyularının insan kültürü üzerindeki etkilerini incelemeye adayan yazar, bu alanlardaki bilgi birikimini kaleme aldığı eserler, hazırladığı radyo programları ve verdiği üniversite dersleri aracılığıyla geniş kitlelere ulaştırmıştır.
Kameranın Arkasından Kokuların Dünyasına
Kariyerinin ilk yıllarında fotoğraf sanatına yönelen Ozan, bu alandaki ilk ciddi adımlarını İFSAK çatısı altında atmıştır. Burada aldığı nitelikli eğitimlerin sonrasında kurum bünyesinde proje koordinatörlüğü ve fotoğraf eğitmenliği gibi önemli sorumluluklar üstlenmiştir. Aynı zamanda İFSAK Dergisi'nin yayın kurulunda aktif olarak görev alarak sanatın teorik kısmına da katkı sunmuştur. Fotoğrafçılık serüveninin ardından yönünü tamamen duyular dünyasına çeviren araştırmacı, profesyonel anlamda bağımsız parfümörlük yapmaya başlamıştır. Özellikle insan yaşamında kritik öneme sahip olan koku ve tat duyuları üzerine yoğunlaşarak bu konularda kapsamlı bilimsel ve kültürel araştırmalar yürütmüştür. Duyuların izini sürdü.
Radyo Dalgalarından Üniversite Kürsülerine
Vedat Ozan'ın geniş kitlelerce tanınmasında Açık Radyo'da hazırlayıp sunduğu programlar büyük rol oynamıştır. Araştırmacı, 2009 ile 2012 yılları arasında 94.9 frekansında yayın yapan bu kanalda her salı sabahı saat 10.30'da dinleyicilerle buluşan "Koku" isimli programı hazırlamıştır. Radyo yayıncılığının yanı sıra akademik alanda da adından söz ettiren yazar, koku ve tat duyularının kültürel yansımalarını anlatmak üzere pek çok konferans ile seminerde konuşmacı olmuştur. Çeşitli üniversitelerden davetler alarak derslere konuk eğitmen statüsünde katılmıştır. Bu akademik birikimini İstanbul Bilgi Üniversitesi bünyesine taşımıştır. Kültürel İncelemeler Yüksek Lisans Programı kapsamında yer alan "Koku ve Duyuların Kültürel Tarihi" dersinin kurucu eğitmenliğini üstlenen Ozan, bu görevini 2020 yılına kadar sürdürmüştür.
Duyuların Kültürel İzdüşümleri ve Eserleri
Araştırmacının makaleleri popüler ve hakemli dergilerde geniş yer bulmuştur. Özellikle duyular ve bu duyuların kültürel yansımaları üzerine odaklanan yazılarıyla dikkat çekmiştir. Vogue Türkiye, Harper's Bazaar ve Marie Claire Maison gibi prestijli dergilerde kendisiyle yapılan koku odaklı söyleşiler yayımlanmıştır. Kaleme aldığı dört adet kitabın yanı sıra, kendi uzmanlık alanıyla ilgili bölümler yazarak katkıda bulunduğu çok sayıda derleme eser de mevcuttur. Bilgi üretmeyi hedefledi.
Koku uzmanının başlıca faaliyet gösterdiği alanlar şunlardır:
- Duyular üzerine akademik araştırmalar yürütmek ve makaleler yayımlamak
- Parfümörlük faaliyetleri kapsamında koku tasarımları yapmak
- Radyo programcılığı ve üniversite dersleri ile toplumsal farkındalık oluşturmak
- Koku kültürünü anlatan kitaplar ve derleme bölümler yazmak