Mardin'in Midyat ilçesine bağlı Yemişli köyünde 10 Ağustos 1966 günü dünyaya gelen Tuma Çelik, Türkiye'deki Süryani toplumunun önde gelen isimlerinden biri olarak hem medya hem de siyaset sahnesinde kendine yer bulmuş bir isimdir. Savmi ve Seydi çiftinin oğlu olan Çelik, dokuz yaşındayken ailesiyle İstanbul'a taşındı. Eğitim serüvenini daha sonra Avrupa'da sivil toplum faaliyetleriyle birleştirerek parlamentoya kadar uzanan bir yaşam çizgisi çizdi. Siyasi arenadaki varlığı kadar basın dünyasındaki girişimleriyle de tanınan Çelik, çok dilli kimliği ve toplumsal çalışmalarıyla bilinmektedir.
Gençlik Yılları, İsviçre Dönemi ve Basın Hayatı
İlköğrenimini İstanbul'da tamamlayan Çelik, yükseköğrenim hayatına 1984 senesinde başladı. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Bölümü'nde iki yıl boyunca eğitim gördü. Eğitim sürecini daha sonra Anadolu Üniversitesi AÖF İktisat Bölümü'nden mezun olarak tamamlayan yazar, 1985 yılında İsviçre'ye taşındı. İsviçre yaşamı yaklaşık 26 yıl sürdü. Çelik, 2011'de tekrar ana vatanına döndü. Bu uzun gurbet ve dönüş hikayesi, onun kültürel çalışmalarına yön veren en önemli etkenlerden biri oldu.
Türkiye'ye yerleştikten sonra Süryani toplumunun hakları ve kültürel varlığına yönelik çalışmalara hız veren Tuma Çelik, hem yurt içinde hem de Avrupa'da pek çok farklı Süryani kurumunun kurucu kadrolarında ve yönetim organlarında görevler üstlendi. Çelik, çeşitli yayın organlarında köşe yazarıydı. Bu alandaki en bilinen adımı ise Türkiye'nin ilk Türkçe ve Süryanice yayın yapan gazetesi Sabro'yu kurup genel yayın yönetmenliğini üstlenmesi oldu. Dil yeteneğiyle de öne çıkan Çelik'in konuştuğu diller ve seviyeleri şu şekildedir:
- Süryanice (Çok iyi düzeyde)
- Almanca (İyi düzeyde)
- İngilizce (Orta düzeyde)
- Kürtçe (Orta düzeyde)
Siyasi Kariyeri ve Hukuki Süreçler
Medya ve sivil toplumdaki çalışmalarıyla adından söz ettiren Çelik, 2018 genel seçimlerinde HDP bünyesinden Mardin Milletvekili seçildi. Böylece Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında görev aldı. Ancak milletvekili kariyeri, 2019 yerel seçimleri arifesinde Mardin'de evine davet ettiği bir kadına yönelik cinsel saldırı iddialarının 2020 yılında kamuoyuna yansımasıyla çalkantılı bir sürece girdi. Bu suçlamaların ardından Çelik, üyesi olduğu HDP'den istifa etti. Soruşturmanın derinleşmesiyle birlikte TBMM Genel Kurulu, 7 Ekim 2020 tarihinde Tuma Çelik'in yasama dokunulmazlığını kaldırdı.
Dokunulmazlığın kalkmasıyla beraber Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı Parlamenter Suçları Soruşturma Bürosu tarafından yürütülen hukuki süreç yeni bir boyuta evrildi. Savcılık, Çelik hakkında nitelikli cinsel saldırı iddiasıyla en az 12 yıl hapis istemi içeren bir iddianame hazırladı. Ankara 8. Ağır Ceza Mahkemesi'nde 24 Şubat 2021 tarihinde hakim karşısına çıkan Çelik'in yargılaması kısa sürede sonuçlandı. Mahkeme heyeti, 14 Nisan 2021 tarihinde yapılan duruşmada delil yetersizliği gerekçesiyle Tuma Çelik hakkında beraat kararı verdi. Aile yaşantısına dair detaylar arasında ise evli ve dört çocuk babası olduğu bilgisi yer almaktadır.