Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde gizli faaliyetleriyle öne çıkan Teşkilat-ı Mahsusa görevlisi Tulçalı Süleyman, 1920 yılında İstanbul Hükümeti'ne muhalif duruşu ve sadrazama yönelik suikast tertibine katılması gerekçesiyle gıyabında idam cezasına çarptırılmış tarihi bir şahsiyettir.
Karakol Cemiyeti ve Suikast Girişimi
1880 ile 1890 yılları arasında günümüz Romanya sınırlarında yer alan Tulça şehrinde dünyaya geldiği tahmin edilen Süleyman Bey, Teşkilat-ı Mahsusa kadrolarında vazife üstlendi. Karakol Cemiyeti bünyesinde de yer alan Süleyman Bey, Damad Ferid Paşa'ya suikast düzenlemeyi amaçlayan Dramalı Rıza Bey ile ortak hareket etti. Suikast planı, o dönem binbaşı rütbesinde olan İhsan Eryavuz'un evinde yapılan gizli bir toplantıda şekillendirildi. Toplantıya Süleyman Bey'in yanı sıra Dramalı Rıza Bey ve Tevfik Sükuti de iştirak etti. Tarihe geçen bu gizli buluşmada sadrazamı ortadan kaldırma planları en ince ayrıntısına kadar ele alındı. Rıza Bey'in eylemi ihbar etmesi dengeleri değiştirdi. İhbarın ardından İhsan Bey, Tevfik Sükuti Bey ve Rıza Bey tutuklanarak idama mahkum edildi.
İdam Kararı ve Firar Süreci
İstanbul Hükümeti'ne karşı sergilediği kararlı muhalif tutum ve suikast girişimindeki rolü nedeniyle Süleyman Bey hakkında 12 Haziran 1920 tarihinde resmi idam kararı çıkarıldı. Kararın infazı amacıyla harekete geçen kolluk kuvvetleri, Süleyman Bey'in ikametgahına baskın düzenlese de kendisini evinde bulamadı. Polis ekipleri Süleyman Bey'i bulamadı. Bu yüzden infaz gerçekleştirilemedi. Polisin gerçekleştirdiği operasyonda izine rastlanamayan Süleyman Bey, firari durumda olduğu için asılmaktan kurtulmayı başardı. Ancak yetkililer, cezayı infaz edemeseler de Süleyman Bey'in geride bıraktığı tüm mal varlığına ve servetine el koyma yoluna gittiler.
Süleyman Bey'in yaşamındaki dönüm noktaları şu şekilde sıralanabilir:
- Teşkilat-ı Mahsusa ve Karakol Cemiyeti bünyesinde gizli faaliyetler yürütmesi,
- Dönemin Sadrazamı Damad Ferid Paşa'ya karşı planlanan suikast girişimine destek vermesi,
- 12 Haziran 1920 tarihinde gıyabında idam kararı verilerek tüm mal varlığına el konulması.