Tenzing Norgay Kimdir?

İnsanlığın yeryüzündeki en yüksek noktaya ulaşma mücadelesinde adını altın harflerle yazdıran Tenzing Norgay, 29 Mayıs 1953 tarihinde Yeni Zelandalı dağcı Edmund Hillary ile birlikte Everest'in 8.850 metrelik zirvesine ulaşarak tarihe geçti. Nepal sınırları içinde, usta dağcıların yetiştiği Everest'in güney bölgesinde 14 Mayıs 1914 günü dünyaya gözlerini açan bu cesur Şerpa, çocukluğunda yak çobanlığı yaparken bir gün dünyanın en yüksek tepesinde duracağını hayal bile edemezdi. Namgyal Wangdi adıyla doğan ve sonradan bir manastır rahibi tarafından "zengin ve talihli din takipçisi" manasına gelen Tenzing Norgay ismi verilen bu efsanevi isim, zorluklarla dolu bir hayattan sıyrılarak küresel bir kahramana dönüştü. Dünyanın çatısına ayak basan ilk iki insandan biri olan Norgay, gösterdiği üstün cesaret ve dayanıklılık sayesinde dağcılık tarihini tamamen değiştirdi.

Everest'in Zirvesine Uzanan İlk Adımlar

Tibetli yak çobanları Ghang La Mingma ve Dokmo Kinzom'un evladı olan Tenzing, kalabalık bir ailede hayata tutunmaya çalıştı. Gençlik yıllarında iki kez evinden kaçarak sırasıyla Katmandu ve Hindistan'ın Darjeeling kentlerinde yeni bir yaşam aradı. Bir ara keşişlik eğitimi alması için manastıra gönderildi ancak bu hayat tarzının kendisine göre olmadığına karar verdi. On dokuz yaşında Dawa Phuti ile evlendi ve bu evlilikten dünyaya gelen üç çocuğundan biri küçük yaşta öldü. Eşinin 1944'teki ölümü üzerine kızlarıyla tek başına kalan Norgay, geçim mücadelesini sürdürmek için dağlara yöneldi. Profesyonel dağcılık kariyerine 1935'te Sir Eric Shipton'ın liderliğindeki İngiliz keşif ekibinde yük taşıyıcısı olarak ilk adımını attı. İkinci Dünya Savaşı sonrasında tecrübesiyle öne çıkarak yük taşıyan ekiplerin liderliğini üstlendi. 1947 yılında Kanadalı dağcı Earl Denman ile birlikte zorlu bir deneme gerçekleştirse de ancak 6.700 metreye ulaşabildi. İsviçreli dağcılarla 1952 yılında katıldığı diğer bir ekspedisyonda ise zirveye 240 metre kala geri dönmek zorunda kaldı. Bu erken denemeler onun zirve azmini söndürmek yerine daha da biledi.

Dünyanın çatısında Tarih Yazan Tırmanış

Yıl 1953 olduğunda, İngiliz Albay John Hunt yönetimindeki devasa bir ekip Everest'e doğru yola çıktı. Ekipten iki dağcının oksijen yetersizliği nedeniyle başarısız olmasının ardından, sıra Edmund Hillary ve Tenzing Norgay ikilisine geldi. İkili, 28 Mayıs günü destek ekibiyle birlikte 8.500 metre yükseklikte kurdukları çadırlarda geceyi geçirdi. Ertesi sabah, dondurucu soğuğa rağmen büyük bir kararlılıkla zirveye doğru tırmanışa başladılar. Zirvenin hemen altında yer alan ve sonradan Hillary Adımı olarak adlandırılacak olan 12 metrelik dik kaya duvarını aşmayı başardılar. Saatler 11.40'ı gösterdiğinde, ikili Everest Dağı'nın 8.850 metrelik doruk noktasına ulaşarak rüyalarını gerçeğe dönüştürdü. Oksijen azlığı sebebiyle bu muazzam noktada sadece 15 dakika kalabildiler. Zirveden döndükten sonra bu eşsiz başarı tüm dünyada büyük bir yankı uyandırdı. İngiltere Kraliçesi II. Elizabeth, Edmund Hillary'ye şövalyelik unvanı takdim ederken, Tenzing Norgay'ı da İngiliz İmparatorluğu Madalyası ile ödüllendirdi. Norgay, bu başarısıyla adını sadece kendi halkına değil, tüm dünyaya duyurmayı başardı.

Zirveden Sonraki Yaşamı ve Mirası

Tarihi tırmanıştan sonra dağcılık dünyasında saygın bir konuma erişen Norgay, sonraki yıllarda da spora katkı vermeyi sürdürdü. 1954 yılında Darjeeling kentinde kurulan Himalaya Dağcılık Enstitüsü'nde Saha Eğitimi Direktörlüğü görevini üstlenerek yeni nesil dağcıları eğitti. 1978 yılına gelindiğinde, günümüzde oğlu Jamling tarafından idare edilen "Tenzing Norgay Adventures" adlı doğa yürüyüşü şirketini hayata geçirdi. Okuma yazma bilmemesine rağmen altı dil konuşabilen Norgay, çocuklarının en iyi üniversitelerde eğitim görmesini sağladı. Hayatı boyunca üç evlilik yapan ünlü dağcının eşleri şunlardır:

• Dawa Phuti: 1933 yılında dünya evine girdiği ilk eşi olup 1944 yılında hayatını kaybetmiştir.
• Ang Lahmu: İlk eşinin kuzeni olan ikinci eşiyle 1947 yılında yaşamını birleştirmiştir.
• Dakku: Ünlü dağcının diğer eşiyle evliyken evlendiği üçüncü ve son eşidir.

Norgay, 9 Mayıs 1986 tarihinde Darjeeling'de 72 yaşında hayata gözlerini yumdu. Geride bıraktığı görkemli miras nedeniyle anısı hâlâ gururla yaşatılmaktadır. Dağcılık Enstitüsü'nün bahçesine heykeli dikilen kahraman sporcunun ismi, Edmund Hillary ile birlikte Nepal'deki Lukla Havalimanı'na verildi. Tenzing-Hillary Havalimanı olarak değiştirilen bu merkez, günümüzde de onun macera dolu ruhunu yaşatmaktadır.