Türkiye'nin yakın tarihindeki en kritik ve fırtınalı dönemlerinde son derece önemli sorumluluklar üstlenmiş olan Tuğgeneral Temel Cingöz, vatanperver askeri kariyeri ve ardında bıraktığı soru işaretleriyle dolu ani vefatıyla hafızalardaki yerini koruyor. 1941 yılının 24 Şubat günü dünyaya gelerek ömrünün büyük kısmını vatan savunmasının en ön saflarında geçiren kahraman subay, takvimler 27 Mayıs 1991 tarihini gösterdiğinde Adana'da hayata gözlerini yumdu. Bölge Jandarma Komutanı olarak görev yaptığı sırada evinden çıkıp otomobiliyle göreve giderken uğradığı silahlı suikast, ülkede derin bir infial yarattı. Yeni Baraj Mahallesi'ndeki evinin önünde kurulan hain pusuda ağır yaralanan komutan, kaldırıldığı Balcalı Hastanesinde tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı. Bu trajik olay, Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde ve terörle mücadele tarihimizde asla unutulmayacak acı bir kayıp olarak kayıtlara geçti.
Askeri Eğitimi ve Güvenlik Bürokrasisindeki İlk Yılları
Askerlik mesleğine adım attığı gençlik yıllarından itibaren disipliniyle öne çıkan Temel Cingöz, Türkiye'nin en köklü askeri eğitim kurumlarında yetişti. Bu doğrultuda eğitim sürecine ara vermeden başarıyla devam etti. Genç subayın mezun olduğu askeri eğitim kurumları şunlardır:
- 1960 yılında başarıyla tamamladığı Kara Harp Okulu
- 1961 senesinde öğrenimini bitirdiği Piyade Okulu
- 1964 yılında diplomasını aldığı Jandarma Subay Okulu
Aldığı bu üst düzey eğitimler, onun gelecekte üstleneceği kritik komuta görevlerinin temel taşlarını oluşturdu. Meslektaşları arasında büyük saygı gördü.
Terörle Mücadele Dönemi ve Tuğgeneralliğe Yükselişi
Türkiye'nin doğusunda ve güneydoğusunda terör faaliyetlerinin en sıcak seviyeye ulaştığı o zorlu dönemlerde Temel Cingöz, ülkenin bölünmez bütünlüğünü korumak adına oldukça kritik coğrafyalarda sorumluluk üstlenmek durumunda kaldı. Bu kapsamda 1988 ile 1990 yılları arasında Siirt İl Jandarma Alay Komutanlığı görevini yürüttü. Bölgede asayişin yeniden kurulması, vatandaşın can güvenliğinin sağlanması ve terör unsurlarının etkisiz hale getirilmesi için yoğun mesai harcadı. Görev süresi boyunca sergilediği kararlılık ve yönetim becerisi, askeri erkan tarafından takdirle karşılandı. Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki başarılı çalışmaları, onun rütbe terfi sürecini de hızlandırdı. 1990 yılına gelindiğinde, gösterdiği olağanüstü başarılar neticesinde tuğgeneral rütbesine terfi ettirildi. Generallik rütbesiyle birlikte, stratejik önemi yüksek olan Adana Bölge Jandarma Komutanlığı vazifesine atandı. Görevini özveriyle yerine getirdi.
Hain Suikast ve Çelişkili İddialar
Tuğgeneral Cingöz, Adana Bölge Jandarma Komutanı olarak çalışmalarını sürdürürken, terör örgütlerinin hedef tahtasına oturtuldu. Hain planlar, 23 Mayıs 1991 Perşembe sabahı hayata geçirildi. Yeni Baraj Mahallesi'ndeki konutundan sabah saatlerinde çıkan komutan, resmi aracına binerek göreve gitmek üzere hareket etti. Yol üzerinde pusu kuran dört Dev-Sol militanı, otomobili çapraz ateşe tutarak kurşun yağdırdı. Hemen Balcalı Hastanesine sevk edildi. Hastanede doktorların yoğun çabası ve tüm tıbbi müdahaleler ne yazık ki sonuçsuz kaldı. Tuğgeneral Temel Cingöz, suikasttan dört gün sonra, 27 Mayıs 1991 tarihinde hayata gözlerini yumdu. Bu acı kayıp ülkede büyük bir yas havası estirirken, olayın failleri hakkında tartışmalar bitmedi. Suikastın üzerinden uzun yıllar geçtikten sonra, 2011 yılında konuyla ilgili ezber bozan bir iddia ortaya atıldı. Emekli Albay Arif Doğan, Cingöz'ün aslında terör örgütü PKK tarafından katledildiğini iddia etti. Eski komutan, elindeki gizli emir belgelerinin bu suikastın perde arkasını tamamen aydınlatacak nitelikte olduğunu ve hedefin doğrudan PKK tarafından seçildiğini basınla paylaştı. Şehit komutanın anısı, bugün Adana'da ismi verilen Şehit Temel Cingöz Anadolu Lisesinde yaşatılıyor. Onun vatanı uğruna göğüs gerdiği zorluklar ve gösterdiği fedakarlıklar, genç nesillere ilham vermeyi sürdürüyor.