Türkiye'nin yakın dini ve siyasi tarihinde önemli izler bırakan Tayyar Altıkulaç, 1 Haziran 1938 tarihinde Kastamonu'nun Devrekani ilçesinde dünyaya geldi. Dokuz yaşında hafızlık mertebesine ulaştı. Genç yaşta ilim yolculuğuna başlayan Altıkulaç, yükseköğrenimini tamamladığı İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü'nden mezun olduktan sonra akademisyenlik, bürokratlık ve milletvekilliği yaptı. Kendisi, 13. Diyanet İşleri Başkanı olarak hafızalara kazındı. Hem akademik çalışmaları hem de parlamentodaki yasama faaliyetleriyle ülkenin eğitim ve din politikalarının şekillenmesinde etkin bir rol oynadı.
Akademik Hayatı ve İlk Görevleri
Eğitim hayatına doğduğu ilçe olan Devrekani'de başlayan Tayyar Altıkulaç, orta ve lise eğitimini İstanbul'da sürdürdü. İlahiyat alanındaki yükseköğrenimini 1963 senesinde İstanbul Yüksek İslam Enstitüsü'nde tamamlayarak meslek hayatına adım attı. Mezuniyetinin ardından ilk olarak İstanbul İmam-Hatip Lisesi bünyesinde öğretmen ve yönetici olarak çalışmaya başladı. Buradaki görevini 1965 yılının Şubat ayına kadar sürdüren Altıkulaç, daha sonra İstanbul ve Kayseri'de bulunan Yüksek İslam enstitülerinde öğretim görevlisi olarak dersler verdi. Bilgi birikimini artırmak amacıyla 1967-1968 yıllarında Irak'a gitti. Bağdat Üniversitesi'nde Arap Dili ve Edebiyatı alanında akademik araştırmalar yürüttü. Türkiye'ye döndükten sonra tefsir anabilim dalında doktora derecesi alan akademisyen, ilmi çalışmalarına hız kesmeden devam etti.
Diyanet İşleri Başkanlığı ve Bürokrasideki Yılları
Doktora derecesinin ardından bürokraside önemli sorumluluklar üstlendi. Milli Eğitim Bakanlığı Din Eğitimi Genel Müdürlüğü ve Talim Terbiye Kurulu Üyeliği gibi makamlarda hizmet üretti. Takvimler 1978 yılını gösterdiğinde Türkiye'nin din hizmetlerinin zirvesi olan Diyanet İşleri Başkanlığı makamına getirildi. Görev süresi boyunca birçok yeniliğe imza attı. Özellikle 1 Ocak 1983 tarihinde namaz ve imsak vakitlerindeki temkin sürelerini kaldırma kararıyla döneminde geniş yankı uyandırdı. Yaklaşık sekiz yıl süren bu zorlu görevin ardından, 10 Kasım 1986 tarihinde kendi isteğiyle emekliliğe ayrılmayı tercih etti. Resmi görevlerinden ayrılmasına rağmen ilmi faaliyetlerden kopmadı. Marmara Üniversitesi ile Bakü Devlet Üniversitesi ilahiyat fakültelerinde öğretim görevlisi olarak dersler vermeye devam etti. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Araştırmaları Merkezi (İSAM) başkanlığını yürüten Altıkulaç, Azerbaycan Milli Akademisi tarafından profesörlük unvanına layık görülerek kurumun daimi üyesi seçildi.
Siyaset Sahnesi ve Yazın Hayatı
Diyanet İşleri Başkanlığı'ndan emekli olduktan sonra yolları aktif siyasetle kesişen Altıkulaç, 24 Aralık 1995 genel seçimlerinde Doğru Yol Partisi'nden (DYP) İstanbul Milletvekili seçilerek meclise adım attı. Siyasi kariyerine Adalet ve Kalkınma Partisi'nin (AK Parti) kurucu kadrosunda yer alarak devam eden tecrübeli siyasetçi, 3 Kasım 2002 tarihindeki seçimlerde de bu partinin çatısı altında yeniden İstanbul Milletvekili olarak parlamentoya girdi. TBMM çatısı altında Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu Başkanlığı görevini üstlenen Altıkulaç, eğitim politikalarına yön verdi. Yoğun çalışma temposuna rağmen ilmi üretkenliğini sürdüren yazar, İslam tefsiri, tecvid ve kıraat alanında kıymetli kaynaklar hazırladı. Akademik birikimini ve tecrübelerini kitaplara döken Altıkulaç, çok sayıda yayına imza attı. Yazarın literatüre kazandırdığı başlıca çalışmalar şunlardır:
- Ebû Şâme el-Makdisî ve el-Murşidu'l-Veciz'i
- Yüce Kitabımız Hz. Kur'an
- Tecvidü'l-Kur'an
- Zehebî ve Ma'rifetü'l-Kurra'sı (4 Cilt)
- Zorlukları Aşarken (3 Cilt - Otobiyografi)
Özellikle 2011 yılında okurla buluşan üç ciltlik "Zorlukları Aşarken" adlı eseri, yazarın Diyanet İşleri Başkanlığı dönemindeki kritik anılarını ve anı defterini gün yüzüne çıkarmaktadır. Ayrıca katıldığı uluslararası bilimsel kongrelerde sunduğu Kur'an Kırâatı, Hz. Peygamber'in Örnek Ahlâkı, Hz. Peygamber Zamanında Kaza Müeessesi, Türkiye'de Din Hizmetleri, İslâm'ın Barış Anlayışı ve Bulgar Zulmü başlıklı tebliğleri ile akademik çevrelerde geniş kabul gördü. Evli ve dört çocuk babası olan Tayyar Altıkulaç, günümüde İstanbul 29 Mayıs Üniversitesi'nin Mütevelli Heyeti Başkanlığı görevini yürüterek eğitim dünyasına katkı sunmayı sürdürmektedir.