Cumhuriyet döneminin en önemli hukukçularından ve idarecilerinden biri olan Süleyman Sırrı Kırcalı, 1927 yılında Manisa'nın Akhisar ilçesinde hayata gözlerini açtı. Mülkiye ve hukuk eğitiminin ardından kaymakamlık görevleriyle Anadolu'nun dört bir yanında hizmet veren Kırcalı, Danıştay Başkanlığına kadar uzanan parlak kariyeriyle Türk bürokrasi tarihine adını altın harflerle yazdırdı. Ömrünü hukukun üstünlüğüne ve kamu yönetimine adamış bu değerli devlet adamı, 24 Şubat 2013 tarihinde İzmir'de aramızdan ayrıldı.
Akhisar'dan Mülkiye'ye Uzanan Başarı Öyküsü
Mustafa Kırcalı ve Turhanoğlu Huriye Kırcalı çiftinin oğlu olan Süleyman Sırrı Kırcalı, eğitim hayatına doğup büyüdüğü Akhisar'da başladı. İlk ve ortaöğrenimini 1942 yılında tamamladıktan sonra, kazandığı parasız yatılılık sınavı sayesinde İstanbul'un yolunu tuttu. Tarihi Haydarpaşa Lisesi'nden 1945 yılında mezuniyetini alan genç Süleyman Sırrı, geleceğini şekillendirecek olan Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ne girdi. O zamanki adıyla Siyasal Bilgiler Okulu olan bu köklü kurumdan 1949 yılında başarıyla mezun oldu. Memuriyet hayatına İzmir'deki maiyet memurluğu göreviyle başladı. İzmir Hukuk İşleri Müdürvekilliği, Kınık Turanlı ve Bergama Zeytindağı bucaklarında yürüttüğü müdürlük görevlerinin yanı sıra Seferihisar ve Manavgat ilçelerinde kaymakam vekilliği yaptı. Tüm bu deneyimlerin ardından, 1952 yılının başında kaymakamlık kursunu tamamlayarak Denizli'nin Güney ilçesine kaymakam olarak atandı.
Genç idareci, askerlik görevini 1953 ve 1954 yılları arasında Balıkesir'in Bandırma ilçesinde yerine getirdi. Hemen peşinden Şanlıurfa'nın Akçakale ilçesine tayin edildi. Sınır ilçesindeki bu görevi sırasında bölgenin su sorununu çözmek amacıyla artezyen kuyuları açtırdı. Ayrıca sınır güvenliği ile tapu kadastro çalışmalarında aktifleşti. Yerel halkın refahı için önemli adımlar attı.
Paris Stajı ve İdari Yargıdaki Yükselişi
Kariyerinde dönüm noktası olacak bir adımla Eylül 1955'te Danıştay üye yardımcılığına getirilen Kırcalı, hukuk bilgisini pekiştirmek için Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ndeki fark sınavlarını 1956'da tamamladı. Bu başarısının ardından Danıştay tarafından 1958 yılında mesleki deneyim kazanması için Fransa'nın başkenti Paris'e gönderildi. İki yıl boyunca Paris Hukuk Fakültesi'nde İdare Hukuku derslerini takip ederken aynı zamanda doktora çalışmalarını sürdürdü. Fransız Danıştayı (Conseil d'Etat), Paris Bölge İdari Mahkemesi, Paris Belediyesi ve Paris Elektrik İdaresi bünyesinde çeşitli stajlar yaparak idari yargı sisteminin işleyişini yerinde ve derinlemesine inceledi. Edindiği bu birikimle, Türkiye'de bölge idare mahkemelerinin kurulması çalışmalarında görev almak üzere Haziran 1960'ta vatanına döndü.
Yurda dönüşünün ardından Eylül 1960'ta Danıştay kanun sözcülüğü makamına atandı. Kendisini geliştirmekten vazgeçmeyerek 1963-1964 yıllarında Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü programını başarıyla bitirdi. Aynı dönemde Mülkiyeliler Birliği'nin genel başkanlığını üstlendi. 1965 yılının başında bu sorumluluğuna ek olarak Danıştay Genel Sekreter Yardımcılığına atandı. Hukuk alanındaki uzmanlığıyla 1972 yılında Danıştay üyeliğine seçildi ve uzun süre 4. Daire bünyesinde vergi davaları üzerinde uzmanlaştı.
Parlamentodan Danıştay Başkanlığına
Siyasi arenada da kendine yer bulan Kırcalı, 1981 yılında Danışma Meclisi Manisa Üyeliğine getirildi. Mecliste Mali İşler Komisyonu Başkanlığı ile Bütçe Komisyonu Üyeliği gibi kritik görevleri 1983 yılına kadar yürüttü. Parlamentodaki misyonunu tamamladıktan sonra Danıştay'daki asıl görevine dönerek vergi konularına bakan 9. Daire üyesi oldu. Mesleki tecrübesiyle 1985'te bu dairenin başkanlığına getirildi. Bu zirve yürüyüşünün nihai noktası olarak, 1988 yılında tüm kurumun yönetimini üstlenerek Danıştay Başkanı seçildi.
1990 yılında yaş haddinden emekliye ayrılan tecrübeli hukukçu, 1992 yılından itibaren yaşamını İzmir'de sürdürdü. İngilizce ve Fransızca dillerine hakim olan Kırcalı, önde gelen sivil toplum kuruluşlarında aktif roller üstlendi. Üyesi olduğu topluluklar arasında şunlar yer almaktadır:
- Haydarpaşa Lisesi Mezunları Derneği
- Türk İdareciler Derneği
- Mülkiyeliler Birliği
- Türk Parlamenterler Birliği
Bir dönem genel başkanlığını yürüttüğü Mülkiyeliler Birliği Genel Kurulu, kendisini üstün hizmetlerinden ötürü Fahri Başkan ilan etti. Türk kamu yönetimine ve yargı sistemine derin izler bırakan Süleyman Sırrı Kırcalı, her zaman saygıyla anılacaktır.