Büyük Çerkes sürgününün ardından Samsun yöresine yerleşen Vubıh kökenli seçkin bir ailenin ferdi olan Süleyman Necmi Selmen, Osmanlı'dan Türkiye Cumhuriyeti'ne uzanan geçiş döneminin en önemli mülki idarecilerinden ve siyasetçilerinden biridir. 1871 yılında Samsun'un Bafra ilçesinde dünyaya gelen Selmen, mülki amirlik kariyeri boyunca Anadolu'nun dört bir yanında görev yaparak halka hizmet etmiştir. Millî Mücadele döneminde Kuvâ-yi Milliye hareketine sağladığı aktif destekle öne çıkan tecrübeli devlet adamı, hem Osmanlı Meclis-i Mebûsan'da hem de Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında Samsun'u temsil ederek kritik yasama süreçlerinde rol üstlenmiştir. Tarihimizin bu önemli şahsiyeti, gerek bürokraside gerekse parlamentoda sergilediği vatansever duruşuyla ulusal bağımsızlık mücadelesine adını altın harflerle yazdırmıştır.
Mülkiye'den Taşra İdareciliğine: İlk Görev Yılları
Süleyman Necmi Selmen, yükseköğrenimini Mülkiye Mektebi'nde tamamladı. Maliye memurluğu stajını Sivas'ta yaptı. Bu mühim eğitim sürecinin ardından, devlet bürokrasisinde aktif görevler üstlenmeye hazır hale geldi. İlk resmi görev yeri olarak taşra teşkilatının farklı kademelerinde çalışarak idari becerilerini geliştirdi. Kaymakamlık görevi yürüttüğü süreçte pek çok ilçede halka doğrudan temas eden çalışmalar gerçekleştirmiştir.
- Divriği Kaymakamlığı
- Gümüşhacıköy Kaymakamlığı
- Zile Kaymakamlığı
- Merzifon Kaymakamlığı
Taşradaki bu başarılı hizmetlerin ardından, 1908 yılında Çorum'a ve 1909 senesinde Yozgat'a mutasarrıf unvanıyla atandı. Çorum ve Yozgat'taki mutasarrıflık görevleri sırasında bölgenin sosyal ve ekonomik gelişimine yönelik önemli idari adımlar attı. Bu bölgelerde kazandığı tecrübeler, onun gelecekteki büyük idari sorumlulukları için sağlam bir temel oluşturmuştur. Böylece devletin en kritik kademelerinde yer alabilecek yetkin bir yönetici olarak rüştünü ispat etmeyi başardı.
Savaş Dönemi ve Anadolu Valilikleri
II. Meşrutiyet'in ilanının ardından başlayan yeni dönemde, Osmanlı Meclis-i Mebûsan'ında I. ve II. Dönem Canik milletvekili olarak yer aldı. Birinci Dünya Savaşı sırasında meclis kapatıldı. Meclisin tatil edilmesinin hemen akabinde, Samsun bölgesini kapsayan Canik Mutasarrıflığı görevine getirildi. Savaş yıllarında üstlendiği bu zor görev, kendisinin idari yeteneklerinin bir kez daha sınanmasına vesile oldu. Ankara'da vali vekilliği görevini başarıyla üstlendi.
1916 yılına gelindiğinde ise Diyarbakır vali vekili olarak atanarak Doğu Anadolu'daki idari süreçleri yönetti. Savaşın getirdiği olağanüstü koşullar nedeniyle Diyarbakır bölgesinde göç ve asayiş gibi kritik meseleleri idare etmek zorunda kaldı. Daha sonra 1918 yılında Sivas Valisi, 1919 senesinde ise Trabzon Valisi olarak çok önemli vazifeler üstlendi. Trabzon Valiliği yaptığı esnada Karadeniz bölgesindeki karışıklıkları önlemek adına yoğun mesai harcadı. Bulunduğu her vilayette dürüstlüğü ve çalışkanlığıyla tanınan Selmen, yerel halkın sevgisini ve güvenini kazanmıştır. Zor zamanların yöneticisi olarak kritik kararları başarıyla uyguladı.
Kuvâ-yi Milliye Desteği ve Cumhuriyet Dönemi Mebusluğu
Mondros Mütarekesi sonrası başlayan işgaller ve Anadolu ihtilali yıllarında, millî bağımsızlık hareketine gönülden bağlandı. Kuvâ-yi Milliye hareketine güçlü destek sağladı. İşgal güçlerinin ve İstanbul hükümetinin baskılarına rağmen millî mücadele yanlısı tutumundan asla taviz vermedi. Görev yaptığı Kastamonu ve Trabzon gibi kritik bölgelerde, millî güçlerin örgütlenmesini kolaylaştırmak adına idari nüfuzunu sonuna kadar kullandı. Bu süreçte idari kariyerini sürdüren Selmen, 1922 yılında Sinop Mutasarrıfı olarak görevlendirildi.
Cumhuriyet'in ilan edildiği 1923 yılında ise Kastamonu Valiliği görevini üstlenerek yeni rejimin inşasına katkı sağladı. Kastamonu'daki valilik görevinin ardından, yeni kurulan TBMM'nin ikinci dönemine Canik milletvekili olarak katıldı. Böylece hem Osmanlı parlamentosunda hem de yeni kurulan TBMM'de millet iradesini temsil etme onuruna erişti. Yasama çalışmalarında edindiği büyük tecrübelerle tanınan Selmen, Cumhuriyet'in ilanından sonra da TBMM bünyesinde çalışmalarına aralıksız devam ederek VI. ve VII. dönemlerde yine Samsun milletvekili sıfatıyla milletini gururla temsil etmiştir. Siyasi yaşamı boyunca halkın çıkarlarını korumayı her şeyin önünde tutmuştur. Devlet adamı, 14 Mayıs 1943'te vefat etti.
Aile Yaşamı ve Mirası
Özel yaşamında evli ve iki çocuk babası olan Süleyman Necmi Bey, vatansever bir aileden gelmekteydi. Kendisi gibi siyasetle uğraşan kardeşi Osmanbey Selmen de TBMM'nin II. Döneminde Amasya milletvekili olarak görev yapmıştı. Selmen ailesinin fertleri, hem idari alanda hem de parlamentoda ülkemize önemli hizmetlerde bulunmuştur. Onların gösterdiği fedakarlıklar ve hizmet aşkı, yerel tarihin mühim sayfaları arasında yer almaktadır. Bugün hem Samsun yöresindeki tarihî mirası hem de Millî Mücadele yıllarındaki kararlı duruşuyla Türk siyaset tarihi araştırmalarında adından sıkça söz ettiren Selmen, gelecek nesiller için vatansever bir devlet adamı modeli olmaya devam etmektedir.