Erzincan'ın İliç ilçesinde 1968 yılında dünyaya gelen Şevket Dönmez, Anadolu'nun köklü tarihini ve saklı kalmış antik kültürlerini gün ışığına çıkaran, özellikle Demir Çağları ile Karadeniz arkeolojisi üzerine uzmanlaşmış seçkin bir Türk arkeoloğudur. Çocukluk ve gençlik yıllarını İstanbul'da geçiren araştırmacı, ilk ve orta öğrenimini de bu tarihi şehirde tamamladı. Arkeolojiye olan tutkusu onu İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'ne yönlendirdi. Burada Protohistorya ve Ön Asya Arkeolojisi Anabilim Dalı'nda eğitim görerek 1991 yılında başarıyla mezun oldu. Akademik kariyerine mezun olduğu yıl aynı kürsüde araştırma görevlisi olarak adım atan Dönmez, Anadolu'nun zengin geçmişini aydınlatmak amacıyla bilimsel çalışmalarına büyük bir azimle yön verdi.
Akademik Yükseliş ve Uzmanlık Alanları
Yüksek lisansını 1994'te tamamladı. Prof. Dr. Önder Bilgi danışmanlığında hazırlanan bu tezde, Orta Anadolu'nun Geç Demir Çağı boya bezekli çanak-çömlek kültürü derinlemesine analiz edildi. Doktora derecesini ise 2000 yılında yine aynı danışman eşliğinde yürüttüğü araştırma ile elde etti. Doktora çalışmasında İkiztepe buluntuları ışığında Orta Karadeniz bölgesinin Erken Tunç Çağı öncesindeki kültürel gelişimini aydınlattı. Elde ettiği başarıların ardından Kasım 2001'de yardımcı doçentlik kadrosuna atanan Dönmez, Aralık 2007'de ise doçentlik unvanını kazandı. Ayrıca Nisan 2012 tarihinde İstanbul Üniversitesi Güzel Sanatlar Bölümü Başkanlığı görevini üstlenerek idari sorumluluklar aldı. Bu süreçte Hasankeyf'in Ilısu Barajı suları altında kalmasına onay veren bilirkişi kurulunda da görev yaptı.
Saha Çalışmaları ve Oluz Höyük Keşifleri
Şevket Dönmez, saha çalışmalarına ve arkeolojik keşiflere de büyük önem verdi. Öğrencilik yıllarında, 1988-1991 yılları arasında Van Kalesi ve Van Kalesi Höyüğü çalışmalarında görev alarak ilk pratik deneyimlerini kazandı. Aynı dönemde, 1989 ile 1991 yılları arasında hem Bismil Üçtepe Höyüğü kazılarına katılan hem de Diyarbakır Bölgesi Yüzey Araştırmaları'nda görev üstlenen araştırmacı, saha bilgisini ve metodolojik yaklaşımını üst düzeye taşıdı. Mezun olduğu 1991 yılında ise Gevaş Tarihi Türk Mezarlığı kazısında yer alarak önemli bir tecrübe edindi. Heyet üyesi unvanıyla 1992-2005 yılları arasında Bafra-İkiztepe kazılarında uzun soluklu bir çalışma gerçekleştirdi. Bu süreçte, doktora tezi araştırmaları kapsamında 1997-1999 yılları arasında Sinop, Samsun ve Amasya illerini kapsayan yüzey araştırmalarını bizzat yürüttü. Ayrıca 2000-2003 yılları arasında Samsun İli Yüzey Araştırması'na ve 2002'de Boyabat-Kovuklukaya Kazısı'na katkı sağladı. Baruthane Tümülüsleri'ndeki kazıyı ise 2004'te yürüttü. Samsun-Akalan'daki yüzey araştırmalarını da 2004-2005 yıllarında gerçekleştirdi. Dönmez'in kariyerindeki en büyük dönüm noktası, 2007 yılında kazı başkanı olarak başlattığı Amasya Oluz Höyük sistematik kazılarıdır. Halen sürdürülen bu kazılarda Anadolu tarihi açısından çığır açan çok önemli bulgular elde edildi. Özellikle öncü göçebe Türk topluluklarının Anadolu coğrafyasındaki en eski arkeolojik izleri bu kazılar sayesinde gün yüzüne çıktı. Bu tarihi keşif, Ocak 2012'de NTV Tarih Dergisi'nin kapak dosyası olarak yayımlandı. Ayrıca ünlü Pers kralı ve komutanı VI. Mithradates ile ilgili somut kanıtlara da burada ulaşıldı. Çalışmalar kapsamında bölgede Akhaimenid malikanesi de ortaya çıkarılmaya başlandı.
Bilimsel Üyelikler ve Mirası
Şevket Dönmez, akademik ve saha çalışmalarının yanı sıra kültürel mirasın korunması amacıyla çeşitli kurumlarda etkin görevler yürütmektedir. Bilimsel birikimini ve uzmanlığını bu kuruluşlar aracılığıyla gelecek nesillere aktarmayı sürdürmektedir. Katkı sunduğu ve üyesi olduğu prestijli kurumlardan bazıları şunlardır:
- İstanbul IV Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu
- Türk Eskiçağ Bilimler Enstitüsü
- İstanbul Üniversitesi Avrasya Enstitüsü
Başarılı akademisyen, çalışmalarını İstanbul'da sürdürmektedir.