Türk sahne sanatlarının en önemli yapı taşlarından biri olan oyun yazarı, çevirmen ve eleştirmen Sevgi Sanlı, 2 Temmuz 1925 tarihinde Ege'nin incisi İzmir'de dünyaya gözlerini açtı. Edebiyatla iç içe büyüyen sanatçı, Cumhuriyet döneminin tiyatro atılımında öncü bir rol üstlenerek Devlet Tiyatroları bünyesinde atanan ilk resmi dramaturg oldu. Hayatı oyunca kaleme aldığı özgün sahne eserleri, radyo tiyatroları ve televizyon uyarlamalarının yanı sıra dünya edebiyatından Türkçeye kazandırdığı sayısız çeviriyle de tiyatro tarihimizde derin izler bıraktı. 2019 yılında İstanbul'da aramızdan ayrılan yazar, entelektüel birikimiyle sahne arkasının gizli kahramanlarından biri haline geldi.
İzmir'den Ankara'ya Uzanan Eğitim ve Meslek Yılları
Sanlı'nın sanata olan ilgisi ailesinden miras kalmıştır. Babası gazeteci Mehmet Sırrı Sanlı, annesi Lütfiye Hanım'dır. Eğitim basamaklarını adımlayan Sevgi Sanlı, 1945 yılında İzmir Amerikan Kız Koleji'nden mezun olmasının ardından yükseköğrenim için İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Filolojisi Bölümü'nü tercih etti ve buradaki eğitimini de 1950 senesinde başarıyla noktaladı. Profesyonel iş hayatına Başbakanlık Basın Yayın Müdürlüğü bünyesinde İngilizce çevirmenlik yaparak adım attı. Bu ilk deneyiminin ardından yönünü tiyatroya çevirdi. Ankara Devlet Tiyatrosu kadrosuna dahil olan Sanlı, kurumun tarihindeki ilk resmi dramaturg oldu. Başarılı isim, 1956 ile 1976 yılları arasında Ankara'da başdramaturg ve dış ilişkiler yöneticisi olarak çalıştı. Aynı dönemde Ankara Radyosu mikrofonlarında İngilizce spikerlik görevini yürüterek çok yönlü bir kariyer profili çizdi. 1976 sonrasında ise çalışmalarını İstanbul'da eleştirmenlik ve çevirmenlik odağında sürdürdü.
Özgün Eserleri ve Tiyatroya Katkıları
Sevgi Sanlı, sadece çevirileriyle değil, kendi yazdığı dramatik metinlerle de tiyatro sahnelerine can verdi. Bir gazetecinin çevresindeki yolsuzluklarla mücadelesini aktaran ilk oyunu Dilsizlerin Dili, 1950-1951 tiyatro sezonunda İstanbul Şehir Tiyatrosu tarafından seyirciyle buluşturuldu. Ardından gelen Menevşe Yaprağından İncinen Kız isimli eseri ise 1964-1965 sezonunda Ankara Devlet Tiyatrosu sahnesinde sahnelendi. Yazılı Taş ve Dalga ise oynanmamış eserleridir.
Tiyatro ve Televizyona Kazandırılan Çeviriler
Sanat dünyasında çevirmen kimliğiyle de büyük takdir kazanan Sevgi Sanlı, dünya edebiyatının ve tiyatrosunun en bilinen oyunlarını Türkçeye aktarmıştır. Birçok ödül getiren bu zengin çeviri külliyatında tiyatro oyunlarından müzikallere, operalardan televizyon dizilerine kadar geniş bir yelpaze yer alır. Sanlı, televizyon ekranlarının popüler bilimkurgu serisi Uzay Yolu'nu (Star Trek) Türkçeye kazandıran ilk çevirmen olarak da tarihe geçmiştir.
Türk tiyatro dağarcığına kazandırdığı en önemli çevirilerden bazıları şunlardır:
- Amerikan Rüyası ve Küheylan oyunları
- Pygmalion, Onikinci Gece ve Rita eserleri
- My Fair Lady ile Kiss Me Kate müzikalleri
Ayrıca sanatçı, televizyon ve radyo programları için yaptığı çevirilerle de kültür hayatının her alanına dokunmuştur. Uzun yıllara yayılan bu verimli üretim süreci, Türk tiyatrosunun çağdaşlaşma serüveninde unutulmaz bir köşe taşı olmuştur.