Türk sinemasının ve tiyatrosunun en özgün karakter oyuncularından biri olan Serra Yılmaz, 13 Eylül 1954 tarihinde İstanbul'da Semih Tuğrul ile Mualla Hanım'ın tek çocuğu olarak düyaya gelmiştir. Sanatçı, çocuk yaşlardan itibaren edindiği yabancı dil altyapısını hem çevirmenlik hem de oyunculuk kariyerinde başarılı bir şekilde harmanlamıştır. Özellikle yönetmen Ferzan Özpetek filmlerindeki rolleri ve uluslararası tiyatro oyunlarındaki performansıyla geniş kitlelerce tanınmaktadır. Sanat hayatının yanı sıra profesyonel düzeyde yaptığı Fransızca ve İtalyanca simültane çevirilerle de adından söz ettirmiştir.
İstanbul'dan Fransa'ya Uzanan Gençlik ve Eğitim Yılları
İstanbul'un köklü paşazade ailelerinden birine mensup olan Serra Yılmaz'ın kızlık soyadı Tuğrul'dur. Çocukluk yıllarında babası ve dedesi sayesinde evde Türkçe'nin yanında Fransızca öğrenerek büyüdü. Eğitim hayatına Nişantaşı'ndaki Nilüfer Hatun İlkokulu'nda başladı. Buradaki ilk üç yılın ardından anneannesinin yanına yerleşti. İlkokul eğitimini Suadiye Taş Mektep'te tamamladı. Aile, 1965 yılında genç Serra on bir yaşındayken Cihangir'e taşınma kararı aldı. Saint Pulcherie ve Saint Benoit gibi prestijli okullarda ortaöğrenimini sürdürdü. Lise eğitiminin ardından Fransa'ya giderek Caen Üniversitesi Psikoloji Bölümü'nden başarıyla mezun oldu. Fransa'daki yılları, tiyatro eğitimiyle sanatsal bir derinlik kazandı. Orada, sonradan Fransa Kültür Bakanlığı tiyatro sorumlusu olan Robert Abirached'den tiyatro dersleri aldı.
Tiyatro Sahnelerinden Beyaz Perdeye ve Yönetmenliğe
Türkiye'ye döndükten sonra, 1977 ile 1979 yılları arasında Dostlar Tiyatrosu'nda sahne almaya başladı. Aynı tiyatronun oyuncularından Levent Yılmaz ile 1977 yılında hayatını birleştirdi. On yıl süren bu evlilikten 1979 yılında Ayşe adında bir kız çocuğu düyaya geldi. Sinema kariyerine 1982 yapımı Faize Hücum filmiyle adım attı. Ardından Şekerpare, Bir Yudum Sevgi ve Teyzem gibi Türk sinemasının klasikleşmiş yapıtlarında rol aldı. Ferzan Özpetek ile yollarının kesişmesi ise onun kariyerinde önemli bir dönüm noktası oldu. Ünlü yönetmenin ilk filmi Hamam'da henüz tanışmadıkları için yer almadı. Fakat sonraki süreçte Harem Suare, Cahil Periler ve Karşı Pencere gibi yapımlarda vazgeçilmez bir oyuncu haline geldi. Usta sanatçı, 1999 yılında Harem Suare filmindeki rolüyle hem Antalya Film Şenliği hem de SİYAD Ödülleri'nde En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu ödülünü kazanarak adını altın harflerle yazdırmıştır. Ayrıca 2002 yılında 9 filmindeki performansıyla İstanbul Film Festivali'nde En İyi Kadın Oyuncu seçildi. Sanatçı, 2018 yılında ise ilk kez yönetmen koltuğuna oturarak İtalyan yapımı Perfect Stranger filminden esinlenen Cebimdeki Yabancı sinema filminin yönetmenliğini üstlenmiş ve bu adımıyla büyül beğeni toplamıştır.
Usta oyuncunun kariyeri boyunca rol aldığı ve sahnelediği başlıca tiyatro eserlerinden bazıları şunlardır:
- Yakındoğu'da Emanet (2004)
- Son Harem (2004-2015)
- Fü (2014-2015)
- Baba ve Piç (2015-2017)
- Grisélidis (2017)
Uluslararası Başarılar ve Simültane Çevirmenlik Kariyeri
Serra Yılmaz, oyunculuk faaliyetlerinin yanı sıra profesyonel simültane çevirmenlik mesleğini de uzun yıllar boyunca başarıyla sürdürdü. Hatta sinema ve dizi projelerinden ziyade en çok kazancı bu alandan elde ettiğini ifade etmiştir. Çevirmenliğe tesadüf eseri 1988 yılında başlayan usta sanatçı, cumhurbaşkanlarından iş insanlarına kadar geniş bir yelpazede çeviriler yaptı. Türkiye ve düyada kamuoyu onu özellikle Vatikan liderlerinin Türkiye ziyaretlerindeki hassas görevleriyle tanıdı. Usta sanatçı, 2006 yılında Papa XVI. Benedictus'un ve 2014 yılında Papa I. Franciscus'un resmi Türkiye ziyaretlerinde simültane çevirmenlik görevini üstlenerek iki farklı dönemde bu önemli törenlerde bulunmuştur. Bu önemli görevler onun toplum nezdinde daha da bilinir hale gelmesini sağladı. İtalya'da da çok sevilen ve tanınan oyuncu, orada Son Harem ve Baba ve Piç gibi oyunlarda uzun yıllar sahne aldı. İtalyanca ve Fransızca dillerindeki bu üstün çalışmaları sebebiyle uluslararası alanda prestijli nişanlara layık görüldü.
Serra Yılmaz'ın üstün performansları ve kültürel katkıları pek üç önemli ödülle taçlandırılmıştır:
- 1999 - 36. Antalya Film Şenliği, En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu (Harem Suare)
- 2002 - 21. İstanbul Film Festivali, En İyi Kadın Oyuncu (9 filmi)
- 2007 - Fransa, Palmes Académiques Nişanıyla Şövalyelik Unvanı
- 2007 - İtalya, Ordine della Stella della Solidarieta Nişanı
- 2016 - 15. Premio Persefone, En İyi Kadın Oyuncu (Baba ve Piç)
Kültürlerarası köprü vazifesi gören sanatçı, hem yerel hem de küresel sanat camiasındaki yerini korumaya devam etmektedir.