İstanbul'un köklü semtlerinden Beşiktaş'ta, takvimler 20 Aralık 1899 tarihini gösterdiğinde dünyaya gözlerini açan Şerif İçli, Türk musikisinin altın sayfalarında adı saygıyla anılan en önemli ud virtüözleri ve bestekarları arasında yer alır. Hacı Ahmed Efendi ile Şöhret Hanım'ın evladı olarak doğan sanatçı, çocukluk yıllarını o dönemki adıyla OrtaBahçe olarak anılan bugünün gözde semti Ortaköy'de geçirdi. İlk eğitimini doğup büyüdüğü mahallede alan yetenekli genç, orta öğrenimini Beşiktaş'ta bulunan Âfitab-ı Maarif Rüştiyesi bünyesinde başarıyla tamamladı. Üniversite eğitimi almamıştı. Klasik Türk müziğinin bir diğer ulu çınarı olan bestekar Selahattin İçli'nin babası İbrahim Bey ile amca çocuğu olan sanatçının damarlarında akan müzikal miras, onun erken yaşta musiki cemiyetleriyle tanışmasına vesile oldu.
Sanat Hayatının Doğuşu ve İlk Eserleri
Şerif İçli'nin musiki dünyasındaki profesyonel adımları, 1921 senesinde Neyzen İhsan Bey öncülüğünde kurulan Beşiktaş Mûsikî Cemiyeti çatısı altında başladı. Cemiyet bünyesinde aldığı dersler ve usta sanatçılarla gerçekleştirdiği meşkler, onun müzikal kimliğinin olgunlaşmasında büyük rol oynadı. Bu verimli sürecin ardından 1924 yılında üretken bir bestekarlık dönemine adım atan sanatçı, ilk eseri olan "Gelmeseydim âleme, görmeseydim ben seni" güfteli Uşşak şarkısıyla musiki çevrelerinde büyük yankı uyandırdı. Birinci Dünya Savaşı'nın zorlu ve karanlık yıllarında Orman ve Ma'adin Nezareti bünyesinde resmi görevler üstlenen usta müzisyen, vatan borcunu ise Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş felsefesinin kalbi olan Ankara'da yerine getirdi. Askerliğini Ankara'da tamamladı. Terhisinin ardından İktisat Vekâleti bünyesinde arşiv memurluğu görevine tayin edilen sanatçı, bir yandan da akşamları bir saz salonunda ud çalarak geçim mücadelesi verdi.
Ankara ve İstanbul Radyosu Yılları
Memuriyet ile müzik yaşantısını bir arada götürmenin zorlukları nedeniyle bir dönem devlet görevinden ayrımak zorunda kalan sanatçı, yalnızca musikinin geçimini sağlamaya yetmediğini fark edince eski bakanlığında farklı bir kadroda yeniden çalışmaya koyuldu. Hayatındaki en büyük dönüm noktalarından biri ise 1938 yılında yeni kurulan Ankara Radyosu kadrosuna dahil olmasıyla gerçekleşti. Dönemin yasal düzenlemeleri ve bürokratik engelleri sebebiyle radyo yayınlarında kendi adı yerine "Eşref Kadri" müstear ismini kullanmak zorunda kalan sanatçı, dinleyicilerin gönlünde bu isimle de taht kurmayı başardı. Tam yirmi bir yıl süren devlet memurluğu serüvenini 1946 yılında istifa ederek sonlandıran Şerif İçli, doğup büyüdüğü şehir olan İstanbul'a büyük özlemle geri döndü. Maksim Gazinosu'nda çalışmaya başladı. Burada bestekarlık, plak çalışmaları ve gazino programlarıyla sanat yaşamını sürdürdü. Ayrıca özel dersler verdi. İstanbul Radyosu'nun yayın hayatına başlamasıyla birlikte bu çatı altında da değerli radyo programlarına imza attı.
Hüzünlü Veda ve Geride Kalan Zengin Miras
Özel hayatında ilk evliliğini Sıdıka Hanım ile gerçekleştiren Şerif İçli'nin bu birliktelikten Hayriye, Sadiye, Rebii ve Mustafa adlarında dört evladı dünyaya geldi. Kızı Sadiye İçli de babasının izinden giderek müzik dünyasında ses sanatçısı olarak kendine saygın bir yer edindi. İlk eşinin vefatıyla sarsılan sanatçı, 1945 yılında Melahat İçli ile ikinci evliliğini yaptı. Son evliliğinden çocuğu olmadı. Tarihler 3 Şubat 1956 gününü gösterdiğinde, İstanbul Radyosu'ndaki bir provanın tam ortasında şeker hastalığı sebebiyle aniden fenalaşan büyük usta, 57 yaşında yaşama gözlerini yumdu. Acı haber sanat camiasını yasa boğdu. Ardında Türk sanat musikisine yön veren onlarca ölümsüz şaheser bırakan bestekarın günümüze ulaşan en kıymetli eserlerinden bazıları şunlardır:
- Hicaz: Derdimi ummana döktüm asumana inledim
- Hüzzam: Yine hicranmı bu aşkın sonu söyle
- Kürdilihicazkar: Aşkınla meğer aşkıma son dem vuracakmış
- Uşşak: Gittin bu gidiş bence ölümden de beter
- Uşşak: Hasret dolu ahım sana hüsranımı söyler
- Segah: Her nefes ömrümde binbir hasretin ahın tüter
- Bayati: Aşkınla harab kalbimi bir lahza sevindir
- Ferahfeza: Gezindi bir ses yine uzakta hare gibi