Türk basın hayatının ve akademik dünyasının tanınan simalarından Şahin Alpay, 1944 yılında İstanbul'da dünyaya gözlerini açtı. Siyaset bilimi alanındaki çalışmaları ve köşe yazarlığı ile tanınan Alpay, Ayvalık kökenli göçmen bir ailenin evladı olarak başladığı yaşam yolculuğunda, Robert Kolej'den Stockholm Üniversitesi'ne uzanan seçkin bir eğitim süzgecinden geçti. Fikir dünyası ve aktif siyasi arayışları nedeniyle gençlik yıllarında gerilla eğitimi almaktan İsveç'te doktora yapmaya kadar uzanan hareketli bir ömür süren yazar, Türkiye'nin son elli yıllık toplumsal ve siyasi dönüşümünün en yakın şahitlerinden biri haline geldi.
Ailesi, Eğitim Yılları ve Siyasi Arayışları
Alpay'ın kökleri, 1923 yılındaki Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesine dayanmaktadır. Serez'den göç eden babası Ahmet Alpay ile Midilli'den gelen annesi Sabiha Alpay, Ayvalık kökenli bir ailedir. İstanbul'da büyüyen Şahin Alpay, ilköğrenimini Nişantaşı Nilüfer Hatun İlkokulu bünyesinde tamamladı. Ardından Robert Kolej'e girerek buradaki eğitimini başarıyla bitirdi. Eğitim hayatındaki başarısı sayesinde 1961-1962 döneminde AFS bursu kazandı. Bu bursla bir sene boyunca Amerika Birleşik Devletleri'nde eğitim gördü. Türkiye'ye döndükten sonra yükseköğrenim için Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni tercih etti.
Gençlik döneminde dönemin rüzgarına katılan Alpay, 1968 ile 1971 yılları arasında sol siyasette aktif roller üstlendi. Bu süreçte Doğu Perinçek liderliğindeki Türkiye İhtilalci İşçi Köylü Partisi saflarında mücadele etti. Mücadele yıllarında sıra dışı bir deneyim yaşayarak Filistin topraklarında gerilla eğitimi aldı. Siyasi baskıların artması üzerine İsveç'e sığınma kararı aldı. Bu sığınma dönemi onun akademik kariyeri için yeni bir kapı araladı. Alpay, saygın eğitim kurumlarından Stockholm Üniversitesi'nde doktora derecesini alarak akademik yetkinliğini tescilledi.
Basın Sektöründeki Yılları ve Akademik Kariyeri
Doktora derecesini aldıktan sonra yurda dönen Şahin Alpay, medya sektöründe uzun soluklu bir yolculuğa başladı. İlk olarak 1982 yılında Cumhuriyet gazetesinde editör ve yazar olarak çalışmaya başlayarak on yıl boyunca bu görevini sürdürdü. Ardından, 1992-1993 yılları arasında Türkiye Sosyal Ekonomik Siyasal Araştırmalar Vakfı (TÜSES) bünyesinde Genel Sekreterlik görevini üstlendi. Vakıf çalışmalarının hemen peşi sıra, 1993 senesinde kısa bir süre Cumhuriyet Halk Partisi çatısı altında Grup Danışmanlığı yaptı. Siyasi danışmanlığın ardından tekrar basına dönerek 1993 ve 1994 yıllarında Sabah gazetesinde, ardından ise 1994'ten 2001'e kadar Milliyet gazetesinde yazarlık ve editörlık kariyerine devam etti.
Medya kariyeri sadece yazılı basınla sınırlı kalmayan yazar, televizyon dünyasına da adım attı. 1999 ile 2002 yılları arasında CNN Türk ekranlarında izleyiciyle buluşan haftalık Entelektüel Bakış programını hazırlayıp yönetti. Eş zamanlı olarak akademik alana da yönelen Alpay, 2001 yılından itibaren Bahçeşehir Üniversitesi'nde dersler vermeye başladı. Buradaki görevinde 2016 yılına kadar Türk siyasi hayatı ile mukayeseli politika disiplinlerinde genç beyinleri aydınlattı. Akademisyenliğinin yanı sıra 2002'den itibaren Zaman gazetesinde köşe yazıları kaleme almaya başladı ve bu yazı faaliyetini 2016 yılına dek kesintisiz sürdürdü. Ayrıca 2006-2016 yılları arasında Mehtap TV ekranlarında yayımlanan Akıl Defteri adlı tartışma programının sunuculuğunu üstlendi.
Hukuki Süreç ve Edebi Eserleri
Türkiye'nin 2016 yılında yaşadığı sarsıntılı dönem, Şahin Alpay'ın hayatında da önemli bir kırılma noktası yarattı. 15 Temmuz 2016'da gerçekleştirilen askerî darbe girişimine yönelik açılan soruşturmalar kapsamında gözaltına alınan yazar, 31 Temmuz 2016 tarihinde FETÖ/PDY terör örgütüne üye olmak suçlamasıyla tutuklanarak cezaevine gönderildi. Bu hukuki süreç, onun hem akademik faaliyetlerini hem de aktif köşe yazarlığını sona erdirdi. Çok yönlü entelektüel kimliğiyle tanınan Alpay, ana dilinin yanı sıra İngilizce ve İsveççe dillerine de hakimdir. Aile yaşantısında ise evli ve iki çocuk babası olarak hayatını sürdürmektedir.
Uzun yıllara yayılan mesleki birikimini kitaplar aracılığıyla kalıcı kılan Alpay'ın, Türk siyasetini ve yakın tarihi aydınlatan önemli eserleri bulunmaktadır. Kaleme aldığı başlıca kitaplar şunlardır:
- Sosyal Demokrasi Açısından Kürt Sorunu (1992)
- Türkiye'nin Tanıkları: Dışarıdan Bakanlar (2002)
- Türkiye'nin Tanıkları: İçeriden Bakanlar (2003)
- Bir Hikayem Var (Anılar / Birinci Kitap) (2024)