Mehmet Sadık Artukmaç, cumhuriyet döneminin hukuçu kimliğiyle ön plana çıkan ve Türk bürokrasisinde son derece derin izler bırakmış olan en saygın devlet adamlarından biridir. Yaşamı boyunca ülkesine aşkla hizmet etmeyi temel bir görev edinen bu kıymetli siyasetçi, 1910 senesinde kadim Yozgat ilinde dünyaya gözlerini açtı. Doğduğu Anadolu topraklarında ilk eğitim adımlarını atan Artukmaç, yükseköğrenimini ise İç Anadolu Bölgesi'nden başkente uzanarak büyük bir başarıyla tamamlamayı bildi. Mezuniyet derecesini aldığı Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi, onun gelecekte üstleneceği kritik yönetim ve yasama görevlerinin en sağlam ve sarsılmaz temellerini oluşturdu. Genç yaşlarda edindiği bu güçlü hukuki nosyonu ve donanımı devlet hizmetinde en verimli şekilde kullanmayı her zaman kendine ülkü edindi. Tüm ömrü boyunca taşra teşkilatlarından milli parlamentoya kadar uzanan oldukça geniş bir yelpazede son derece etkin ve kararlı idari roller üstlendi.
Bürokrasi Basamaklarında Kararlı Adımlar
Mezuniyetinin ardından hızla aktif çalışma hayatına atılarak kamu bünyesinde sahip olduğu üstün yöneticilik becerilerini her kademede başarıyla sergiledi. İlk memuriyet görevlerini Ankara Defterdarlığı ve PTT Başmüdürlüğü bünyesinde yürüttü. Bu görevlerin hemen ardından Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü memuru oldu. Ayrıca Cumhuriyet Halk Partisi Genel Sekreterliği bünyesinde sözleşmeli çalışan sıfatıyla da siyasi mutfakta da verimli görevler yürüttü. Buradaki yüksek sebatı ve yönetim becerisi onu Elmadağ ve Dikmen Bucak Müdürü olarak atanan kıymetli bürokratlar listesine taşımayı başarıdı. Buralarda genç bir yöneticiyken kazandığı idari tecrübeler, ülkenin yönetim gerçeklerini doğrudan yerinde ve son derece derinlemesine öğrenmesini sağladı. Kazandığı bu değerli idari başarıların en doğal sonucu olarak kaymakamlık makamına yükselmeyi başararak taşra teşkilatında çok daha yetkili konuma geldi. Anadolu'nun dört bir yanındaki ilçelerde mülki idare amiri sıfatıyla halkla iç içe çalışarak son derece adil ve merhametli bir yönetim sergiledi.
Devlet yönetimindeki üstün liyakati sayesinde sırasıyla Şarkışla, Divriği, Iğdır, Kağızman, Sarıkamış, Çorlu, Şile ve Aksaray Kaymakamlığı görevlerinde bulundu. Doğu sınırlarından batı kıyılarına kadar uzanan bu son derece geniş coğrafyada görev yaparken yerel halkın dertlerine derman olacak kalıcı çözümler üretti. Bulunduğu her ilçede hukuk devleti ilkesini tavizsiz şekilde uygulayarak yerel halkın sevgisini ve sayısını kazanmayı her zaman kendine bir borç bilen Artukmaç, adaletli mülki idare anlayışının simgelerinden biri haline gelmiştir. Taşradaki bu uzun ve yorucu yılları onu bürokraside daha üst düzey merkez teşkilatlarında yer alacak en tecrübeli isimlerin arasına soktu. Anadolu coğrafyasının farklı kültürel zenginliklerini ve yerel idari sorunlarını yakınden gözlemleme imkanı sunan bu hareketli yıllar, onun mülki yöneticilik tecrübesini mükemmel bir şekilde olgunlaştıran en kıymetli dönem olarak tarihe geçti. Mülki idare amiri olarak sergilediği bu olağanüstü başarılar, başkentteki üst yöneticilerin de kısa sürede dikkatini çekti.
Merkez Teşkilatında Üst Düzey Sorumluluklar ve Edebi Hayat
Taşradaki başarılı çalışmalarının hemen ardından başkente davet edilerek İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü bünyesinde Köycülük Dairesi Başkanı yapıldı. Kırsal kesimlerin kalkınması amacıyla çok sayıda özgün proje üretti. Hizmet süreçlerindeki başarısı onu Başbakanlık Kanunlar ve Kararlar Tetkik Dairesi Üyeliği gibi son derece kritik bir konuma ulaştırdı. Devletin en hassas yasama ve karar mekanizmalarında görev yaptı. Hukuk alanındaki engin uzmanlığını daha sonra Tapu Kadastro Genel Müdür Yardımcılığı makamında da büyük bir titizlikle sürdürmeye devam etti. Kamu bürokrasisindeki bu yoğun mesainin tamamlanmasından sonra finans dünyasına da geçiş yaptı. Türkiye İş Bankası Hukuk Müşavir Yardımcılığı unvanıyla bankanın kurumsal ve ticari tüm hukuki süreçlerini büyük bir profesyonellikle yönetti. Finans ve iş dünyasındaki bu kısa durak, onun mesleki yönden çok yönlü kimliğini ortaya koyan en net kanıttır.
Tüm bu son derece yoğun devlet görevlerinin yanı sıra düşünsel üretkenliğiyle de adından her zaman övgþyle söz ettirmeyi başarıdı. Edindiği derin tecrübelerini geniş kitlelere aktarmak adına yazarlık alanına yöneldi. Kaleme aldığı son derece nitelikli makaleler ve edebi eserlerle düşünce dünyasına katkı sundu. Yazarlığı adeta bir yaşam biçimi haline getirdi.
Cumhuriyet Senatosu'nda On İki Yıllık Yasama Yılları
Bürokrasi koridorlarında uzun yıllar boyunca edindiği engin yönetim ve hukuk bilgisini parlamentoya taşımayı hedefleyerek aktif siyasi hayata adım attı. Memleketi olan Yozgat halkına çok daha yüksek bir perdeden hizmet edebilmek amacıyla gece gündüz demeden yorulmaksızın çalıştı. Türk siyasi tarihinin en kritik seçim virajlarından biri sayılan 15 Ekim 1961 genel seçimlerinde kendi doğduğu şehrinden adaylığını koyarak meclise senatör olarak girmeye hak kazandı ve Yozgat'ı temsil etmeye başladı. Yüksek meclisteki bu onurlu senatörlük görevini 14 Ekim 1973 tarihine kadar kesintisiz ve büyük bir başarıyla sürdürdü. Tam on iki yıl boyunca Yozgat'ı temsil etti. Yasama faaliyetlerine etkin yön vererek bölge halkının en gür sesi olmayı başardı. Cumhuriyet Senatosu bünyesinde yürüttüğü son derece başarılı yasama çalışmaları süresince, Cumhuriyet Senatosu Başkanlık Divânı Kâtip Üyeliği gibi oldukça kritik ve üst düzey bir idari vazifeyi de büyük bir başarıyla yerine getirdi. Meclisin idari düzenini titizlikle sağladı.