Türk siyasetinin önemli isimlerinden biri olan, hem iş dünyasındaki girişimleri hem de yerel yönetim ve parlamentodaki çalışmalarıyla tanınan Sabahattin Parsoy, 1913 yılında Hasköy'de dünyaya gelmiştir. Genç yaşta başladığı ticaret hayatını sanayiciliğe taşıyan Parsoy, Edirne'de kurduğu üretim tesisiyle şehrin ekonomik kalkınmasında rol oynamış, ardından Edirne Belediye Başkanlığı ve milletvekilliği görevlerini üstlenmiştir. Demokrasi tarihimizin dönüm noktalarından 27 Mayıs askeri müdahalesi sonrasında Yassıada'da yargılanan tecrübeli siyasetçi, 17 Eylül 1970 tarihinde vefat edene dek hayatı boyunca ülkesine hizmet etmiştir.
Ticaret Hayatından Sanayiciliğe Uzanan Başarı Hikayesi
Sabahattin Parsoy, eğitim hayatını 1934 yılında Ticaret Lisesi'nden mezun olarak tamamlamıştır. Mezuniyetinin akabinde doğrudan ticaret seçimlerine girmek yerine sektörüne adım atan Parsoy, kısa sürede bölgenin önde gelen tüccarları arasına girmeyi başarmıştır. Girişimci ruhu sayesinde Edirne'nin sanayileşme sürecine öncülük etmiş, kentin ilk büyük sanayi yatırımlarından biri kabul edilen kiremit ve tuğla fabrikasını hayata geçirmiştir. Parsoy, elde ettiği bu ticari başarılar sayesinde iş dünyasında saygın bir yer edinmiştir. Bu doğrultuda üstlendiği görevleri şu şekilde sıralayabiliriz:
- 1951-1952 yıllarında Edirne Ticaret ve Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanlığı yaptı.
- 15 Ağustos 1951 ile 26 Kasım 1954 tarihleri arasında Edirne Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanlığı görevini yürüttü.
- Şehrin iktisadi gelişimine yön veren bu kurumların liderliğini üstlenerek Edirneli üretici ve tüccarların sesi oldu.
Edirne Belediye Başkanlığı ve Meclis Yılları
İş dünyasındaki başarıları Sabahattin Parsoy'u yerel siyasete taşımıştır. Mahalli idareler seçimlerinde Edirne halkının yoğun desteğini kazanarak en yüksek oyu alan Parsoy, 30 Eylül 1952 ile 1 Nisan 1954 tarihleri arasında Edirne Belediye Başkanı olarak görev yapmıştır. Kentin altyapısı ve gelişimi için yoğun mesai harcayan başarılı yönetici, hizmetlerini ulusal düzeye taşımak amacıyla Demokrat Parti saflarına katılmıştır. Demokrat Parti'den katıldığı genel seçimlerde başarı elde ederek Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) girmeye hak kazanmıştır. Parlamentoda Edirne'yi temsil eden Parsoy, şu dönemlerde milletvekilliği yapmıştır:
- 1954-1957 yılları arasında TBMM 10. Dönem Edirne Milletvekilliği,
- 1957-1960 yılları arasında ise TBMM 11. Dönem Edirne Milletvekilliği görevini ifa etmiştir.
27 Mayıs Darbesi ve Zorlu Yassıada Yılları
Türkiye'nin demokrasi tarihine kara bir leke olarak geçen 27 Mayıs 1960 askeri darbesi, Sabahattin Parsoy'un da hayatında büyük bir kırılma noktası oluşturmuştur. İhtilal sonrasında diğer Demokrat Parti üyeleriyle birlikte tutuklanan tecrübeli siyasetçi, Yassıada'ya gönderilerek burada kurulan mahkemelerde yargılanmıştır. Çetin geçen duruşmaların ardından 5 yıl hapis cezasına çarptırılan Parsoy, daha sonraki süreçte çıkarılan genel af kanunundan yararlanarak özgürlüğüne kavuşmuştur. Evli olan siyasetçinin darbe sonrasında resmi makamlara verdiği ifadeler, onun demokratik duruşunu ve hukuka olan bağlılığını ortaya koymaktadır.
Hukuk ve Demokrasi Mücadelesindeki Duruşu
Sabahattin Parsoy'un tutukluluk döneminde, 2 Eylül 1960 tarihinde alınan ifadesi siyasi tarihimiz açısından önemli ipuçları barındırmaktadır. Parsoy, bu savunmasında 1954 senesinden itibaren Demokrat Parti çatısı altında milletvekili olduğunu ve darbe günü gözaltına alındığını belirtmiştir. Kendi karakteri ve kişisel değerleri gereği hiçbir şekilde dikta rejiminin inşasına izin vermeyeceğini kararlılıkla vurgulamıştır. Meclisten geçen hiçbir kanunun Anayasaya aykırılık teşkil etmediğini savunan deneyimli politikacı, Tahkikat Komisyonu görüşmelerine ise katılmadığını beyan etmiştir. Söz konusu dönemde, doğduğu Hasköy'ün elektrik şebekesinin kurulması çalışmalarını yürütmek üzere Edirne'de bulunduğunu dile getirmiş ve bu bilginin resmi mercilerce teyit edilebileceğini ifade etmiştir. Sabahattin Parsoy, inandığı değerler doğrultusunda duruşunu bozmadan yaşamını sürdürmüş ve arkasında derin bir iz bırakmıştır.