Ramazan Şeşen, 12 Ekim 1937 tarihinde Denizli’nin Tavas ilçesine bağlı Nikfer köyünde dünyaya gözlerini açtı. Çocukluk yıllarını bu köyde geçirdi. İlköğrenimini doğduğu köyün yerel ilkokulunda başarıyla tamamlayan Şeşen, ardından köyündeki din alimlerinden yoğun Kur'an dersleri almaya başladı. Dini eğitimine büyük bir hevesle sarılan genç Şeşen, kısa sürede hafızlık eğitimini de nihayete erdirmeyi başarıdı. Bu erken dönem eğitimleri, onun ilerleyen yaşlardaki akademik disiplininin ve araştırmacı kişiliğinin temel harcını oluşturmuştur.
İlim yolculuğunu daha ileri bir seviyeye taşımak amacıyla 1953 senesinde İstanbul İmam-Hatip Okulu bünyesinde ortaöğrenimine başladı. Buradaki yedi yıllık eğitimini 1960 yılında tamamlayarak mezun oldu. İstanbul’un zengin kültürel atmosferinde geçen bu lise yılları, onun tarih ve edebiyat alanındaki merakını iyice kamçıladı. Nitekim mezuniyetinin ardından yükseköğrenim hedeflerine odaklandı. Bu doğrultuda 1961 yılında Türkiye'nin en köklü eğitim kurumlarından biri olan İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’ne girmeyi başardı. Burada Arap Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde lisans eğitimine başlayan Şeşen, gelecekteki akademik çalışmalarının dilsel ve yöntemsel altyapısını bu sıralarda kurdu. Fakültedeki nitelikli eğitimi ona zengin bir araştırma vizyonu sağladı. Lisans eğitimi süresince kazandığı dilsel yetkinlik, gelecekte yapacağı özgün kaynak taramalarında çok büyük bir katkı sunmuştur.
Orta Çağ ve Eyyûbiîler Tarihinde Bir Uzman
Lisans eğitimini başarıyla tamamladıktan sonra, mezun olduğu fakültede akademik kariyerine resmi olarak başlama fırsatı yakaladı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Orta Çağ Tarihi Kürsüsü’nde asistan olarak başladığı akademik yolculuğunda, Eyyûbiîler dönemi ve İslam tarihi konularındaki derin araştırmalarıyla bilinen bir isim haline gelmiştir. Tarih alanına olan derin ilgisi sayesinde, 1965 yılında bu kürsüye asistan olarak atanarak profesyonel akademik hayatının ilk resmi adımını attı. Asistanlık dönemi boyunca yürüttüğü özverili çalışmaların meyvesini 1969 yılında alarak tarih doktoru unvanını elde etti. Akademik basamakları büyük bir kararlılıkla tırmanan Şeşen, 1978 tarihinde doçent unvanını almaya hak kazandı. Orta Çağ tarihi üzerine yaptığı özgün araştırmalarla adından söz ettiren Şeşen, 1989 yılında profesörlük kadrosuna yükseldi. Akademik hayatının önemli bir bölümünü geçirdiği Mimar Sinan Üniversitesi’nden ise uzun yıllar hizmet ettikten sonra emekli olarak ayrıldı. Bu emeklilik onun ilmi çalışmalarını sonlandırmadı.
TDV İslam Ansiklopedisi Katkıları ve Dil Yetkinliği
Prof. Dr. Ramazan Şeşen, sadece üniversite kürsülerinde ders anlatmakla kalmamış, Türkiye Diyanet Vakfı (TDV) bünyesinde hazırlanan meşhur İslam Ansiklopedisi projesinde son derece etkin bir rol oynamıştır. Ansiklopedinin bilimsel derinliğine büyük katkı sunarak çok sayıda ansiklopedi maddesini bizzat kaleme almıştır. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi bünyesinde hazırladığı telif maddeler ve yaptığı titiz tercüme çalışmaları, günümüzde de Orta Çağ tarihi ile İslam coğrafyası üzerine araştırma yürüten genç akademisyenler için adeta temel birer referans kaynağı kabul edilmektedir. Tarih çalışmalarını doğrudan asıl kaynaklarından yapabilmesini sağlayan çok yönlü ve zengin bir yabancı dil birikimi mevcuttur. Bilimsel araştırmalarında tarihsel kaynak dillerini doğrudan inceleyen Şeşen, şu yabancı dilleri çok iyi düzeyde bilmektedir:
- Arapça (akademik ve kaynak dil araştırmalarında temel unsuru)
- Fransızca (batı kaynaklı literatürü takip için kullandığı dillerden biri)
- Farsça (Orta Doğu ve Orta Çağ tarih metinlerinin çözümlemesinde yararlandığı dil)
- İngilizce (uluslararası akademik literatürde aktif olarak kullandığı yabancı dil)