Türkiye’nin din hizmetleri ve akademi dünyasının önde gelen isimlerinden biri olan Prof. Dr. Safi Arpaguş, 18 Eylül 2025 tarihinde yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle Diyanet İşleri Başkanı olarak atandı. 1967 yılında Amasya’nın Gümüşhacıköy ilçesinde dünyaya gelen Arpaguş, tasavvuf tarihi üzerine yaptığı derinlikli araştırmaları ve üstlendiği üst düzey idari görevleriyle tanınmaktadır. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzasıyla göreve getirilen yeni başkan, İstanbul Müftülüğü ve akademideki uzun yıllara dayanan deneyimini bu en üst makama taşıdı. Kendisi uzun yıllar Marmara Üniversitesi bünyesinde dersler verdi. Burada Tasavvuf Anabilim Dalı öğretim üyesi olarak çalışmalar yürüttü.
Akademik Geçmişi ve Tasavvuf Araştırmaları
Safi Arpaguş, ilk ve orta öğreniminin ardından 1985 yılında Gümüşhacıköy İmam Hatip Lisesi’nden mezuniyet derecesini aldı. Yükseköğrenim hayatını ise 1990 senesinde Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nde başarıyla tamamlamayı başardı. İlahiyat eğitiminin ardından mezun olduğu fakültede, 1992 yılında tasavvuf anabilim dalında araştırma görevlisi sıfatıyla ilk akademik adımını attı. Lisansüstü eğitimine hız kesmeden devam eden araştırmacı, 1994 senesinde "Aziz Mahmud Hüdayi’nin Nasâyıh ve Mevâiz adlı eserinin Hitâbet ve İrşâd açısından Tahlili" başlıklı teziyle yüksek lisans derecesini elde etti. Doktorasını ise 2001 yılında tamamladı. Hazırladığı doktora çalışması "Mevlana’nın Dîni Anlatım Metodu" adını taşımaktaydı. Akademik gelişimini uluslararası düzeye taşımak amacıyla 2002 ile 2003 yılları arasında İngiltere’de çeşitli bilimsel çalışmalarda bulundu. Ardından 2010 yılında Suriye'de araştırmalar yürüttü. Bu yoğun akademik çalışmaların meyvesi olarak 2008 yılında doçentlik unvanını kazanan Arpaguş, 2014 yılında ise profesör kadrosuna atandı.
İdari Başarıları ve İstanbul Müftülüğü Dönemi
Profesör Safi Arpaguş, akademik çalışmalarının yanı sıra idari alanlarda da önemli sorumluluklar üstlenmiştir. Bu bağlamda, 2011 ve 2021 yılları arasında Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde dekan yardımcılığı görevini özveriyle yürüttü. Ayrıca, İstanbul’un Avrupa Kültür Başkenti seçildiği 2010 yılında, kadim bir gelenek olan "Enderun Teravihi" projesinin hayata geçirilmesinde aktif roller üstlendi. Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle 15 Ekim 2021’de İstanbul Müftüsü olarak tayin edilen Arpaguş, kentteki dini hizmetleri yönetti. Bu dönemde aynı zamanda üniversitedeki kürsüsünü bırakmayarak Tasavvuf Anabilim Dalı Başkanı ve öğretim üyesi olarak ders vermeyi sürdürdü. Diyanet İşleri Başkanı Ali Erbaş’ın görev süresinin tamamlanması üzerine, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzalı kararla bu makama getirildi. Bu karar Resmî Gazete'de yayımlandı. Arpaguş, kendisi gibi akademisyen olan ve Kelâm alanında profesörlük yapan Hatice Kelpetin Arpaguş ile evlidir. İleri düzeyde yabancı dil bilgisine sahip olan Arpaguş; İngilizce, Farsça ve Arapça dillerine hakimdir.
Tasavvuf Alanındaki Literatür Çalışmaları ve Eserleri
Safi Arpaguş’un temel araştırma sahasını İslam tasavvufunun kavramsal çerçevesi, tarihi gelişimi ve kurumsal yapıları oluşturmaktadır. Mevlana Celaleddin Rumi, Mesnevi ve Mevlevilik konularında geniş bir literatüre imza atmıştır. Bu doğrultuda kaleme aldığı "Mevlana ve İslâm" ile "Mevlevîlik’te Manevî Eğitim" gibi eserleri geniş çevrelerce okunmaktadır. Ayrıca Aziz Mahmud Hüdayi’nin sohbetlerini mercek altına alan çalışmalara da önemli katkılar sunmuştur. Tasavvuf dünyasının önemli isimlerinden Hüseyin Azmi Dede’nin risalelerini de bilim alemine kazandırmıştır. Ahmed Avni Konuk tarafından hazırlanan on üç ciltlik devasa Mesnevi-i Şerif Şerhi çalışmasında ise bir heyet üyesi olarak yer almıştır. Minhâcü’l-Fukarâ isimli kıymetli eseri hazırlayan İsmail Rüsûhî Ankaravî üzerine de detaylı incelemeler yürütmüştü. Yenikapı Mevlevihanesi Postnişini Şeyh Celaleddin Efendi ile Tâhirü’l-mevlevi de onun mercek altına aldığı diğer önemli şahsiyetler arasında yer alır. Bu zengin eser listesi, onun Mevlevilik ve klasik tasavvuf metinleri üzerindeki yoğun mesaisini belgelemektedir.
Prof. Dr. Safi Arpaguş'un akademik kariyeri boyunca yayımladığı ve neşrettiği temel çalışmalardan bazıları şunlardır:
- Mevlana ve İslâm
- Mevlevîlik’te Manevî Eğitim
- Hüseyin Azmi Dede; Risaleler
- Aziz Mahmud Hüdayi Sohbetler
- Ahmed Avni Konuk, Mesnevi-i Şerif Şerhi, -Heyet-, I-XIII
- İsmail Rüsûhî Ankaravî, Minhâcü’l-Fukarâ
- Tâhirü’l-mevlevi, Yenikapı Mevlevihanesi Postnişini Şeyh Celaleddin Efendi