Türk fotoğraf sanatının, edebiyatının ve tiyatrosunun önemli simalarından biri olan Osman Yaşar Tanaçan, 29 Ekim 1942 tarihinde Eskişehir'de dünyaya gelmiştir. Henüz 16 yaşında adım attığı fotoğrafçılık serüvenini askeri kariyeri, eğitmenliği ve sanatsal üretimleriyle zenginleştiren Tanaçan, ardında bıraktığı devasa arşiv ve kendi adına kurulan müze ile kentin hafızasını yaşatmaktadır.
Askeri Geçmişten Sanat Eğitmenliğine
Lise eğitimini sürdürürken Hava Astsubay Meslek Yüksekokulu'na adım atan Tanaçan, 1963 yılından itibaren Hava Kuvvetleri bünyesinde İstihbarat Astsubayı sıfatıyla 22 yıl boyunca hizmet vermiştir. Sanatçı, 1967 senesinde İngilizce öğrenimi görmüştür. Burada askeri fotoğrafçılık el kitabı hazırlamıştır. 1 Mayıs 1983 tarihinde kendi isteğiyle emekliliğe ayrılan sanatçı, mesleki tecrübelerini sivil alana başarıyla aktarmıştır. Askeri faaliyetlerinin yanı sıra 1972 ile 1985 yılları arasında Halk Eğitim Merkezi, Eğitim Araçları Merkezi, E.İ.T.İ Akademisi AKÇE ile Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu gibi pek çok farklı kurumda fotoğraf öğreticiliği üstlenmiştir. Kentin tanıtımına katkı sunmak amacıyla 1973 İl Yıllığı ve Eskişehir Turizm Broşürü için görsel ve slaytlar hazırlamıştır. Ayrıca 1977 yılında Eskişehir Emniyet Müdürlüğü Fotoğraf Laboratuvarı'nın parmak izi fotoğrafı ile sinema çekimi departmanlarını modernize ederek teknik personele rehberlik etmiştir.
Sergiler, Yarışmalar ve Tiyatro Çalışmaları
Tanaçan, ilk bireysel sergisini İlimizden Yöremizden adıyla açmıştır. Ardından Ankara Türk-İş Sanat Galerisi ile Konya Nalçacılar Akbank Sanat Galerisi'nde Tarihte ve Bugün Eskişehir başlıklı çalışmalarını sergilemiştir. Eskişehir Valiliği adına 25 Ocak 1984'te Ankara'da Tarihi Turistik Eskişehir isimli sergiyi, aynı yıl Bolu'da ise Fotoğraflarla Atatürk sergisini hayata geçirmiştir. 1985 yılında ise Eskişehir Sanayi Fotoğraf Sergisi'ni düzenlemiştir. Sanatçı, 1977 senesinde Amatör Objektifler ismiyle Eskişehir'in ilk fotoğraf yarışmasını organize ederek yerel yetenekleri teşvik etmiştir. Medya alanında da aktif olan Tanaçan, 1992 yılında Eskişehir Süper TV'de Fotoğraf Dünyası isimli canlı yayın programlarını hazırlayıp sunmuştur. Fotoğrafın ötesinde tiyatroya da gönül veren sanatçı, Eskişehir Halk Eğitim Merkezi Tiyatrosu çatısı altında Maksim Gorki'nin meşhur eseri Ayaktakımı Arasında'yı yönetmiş ve grubun başkanlığını yürütmüştür. Çocuk oyunları kaleme alan ve çok sayıda sahne yapımını yöneten Tanaçan, edebiyat çalışmalarını da sürdürmektedir.
Koleksiyonuyla Yaşayan Müze
Hayatı boyunca topladığı yüzlerce fotoğraf makinesi ve yüz binlerce kareden oluşan devasa arşivini topluma kazandırmak isteyen Tanaçan, bu birikimini kurulacak bir müzeye bağışlamıştır. Bu kıymetli adımın ardından Odunpazarı Belediyesi, 2017 yılında Kurşunlu Külliyesi içindeki eski nikah salonunu Osman Yaşar Tanaçan Fotoğraf Müzesi adıyla hizmete açmıştır. Günümüzde bu müze çatısı altında şu materyaller sergilenmektedir:
- Sanatçının kendi eliyle bağışladığı 372 adet tarihi fotoğraf makinesi,
- Yıllar boyunca çekilen özgün fotoğratlar,
- Fotoğrafçılık mesleğinde kullanılan teknik aletler,
- Koleksiyonda yer alan kıymetli kitap ve dergiler.
Halen yetiştirdiği çok sayıda öğrencisiyle üretimlerine devam eden sanatçı, Dr. Günseli Naymansoy'un kaleme aldığı Eskişehir'e Emek Verenler isimli eserde de kente katkılarıyla yer bulmuştur.