Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinden Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş yıllarına uzanan tarihi süreçte Konya ve Ankara’da çok önemli roller üstlenen öğretmen ve siyasetçi Ömer Vehbi Büyükyalvaç, 1870 yılında Isparta’nın Yalvaç ilçesinde hayata gözlerini açmıştır. Hafız Mustafa Efendi’nin oğlu olarak dünyaya gelen Büyükyalvaç, ilk gençlik yıllarını Isparta'da geçirmiştir. İlk ve orta dereceli eğitimini Yalvaç sınırları içinde başarıyla tamamlayıp mezun olmuştur. Yüksek ilim tahsili görmek amacıyla Konya'ya giderek medrese eğitimine başlamayı uygun bulmuştur. Buradaki Konya medreselerinde eğitim görerek müderrislik diplomasını aldı. Diplomasını aldıktan sonra İrfaniye Medresesinde müderris olarak gençleri yetiştirmeye gayret etti. Söz konusu dönemde eğitimcilik faaliyetleriyle bölgede tanınan saygın şahsiyetlerden biri haline geldi.
Müderrislikten Osmanlı Mebusan Meclisine
İkinci Meşrutiyet’in ilan edilmesi ülkede büyük bir siyasi hareketliliğe kapı aralamıştır. Gelişmeleri yakından takip eden Ömer Vehbi Bey, İttihat ve Terakkî Fırkasında politikaya atılmıştır. Siyasi alandaki çalışmaları neticesinde İstanbul Mebusan Meclisinin ikinci dönem seçimlerine Konya mebusu olarak girdi. Bu seçimlerin neticesinde Konya milletvekili olarak meclise katıldı. Ancak Balkan Savaşı’nın patlak vermesi ve bu durumun beraberinde getirdiği sıkıyönetim şartları, meclis çalışmalarının temmuz 1912 tarihinden sonra feshedilerek tamamen durdurulması gibi ülke adına son derece olumsuz bir gelişmeyle neticelenmiştir. Meclisin kapatılması üzerine Konya’ya geri dönmüştür. Şehirde İrfaniye Medresesindeki müderrislik görevine devam etti. Ayrıca Konya Hukuk Mektebinde fıkıh ve mecelle dersleri okutarak eğitim hayatını zenginleştirdi. Kendisi iyi derecede Arapça ve Farsça biliyordu.
Hayatı boyunca çeşitli eğitim kurumu ve siyasi oluşumda görev alan Büyükyalvaç'ın bu yıllardaki temel çalışma alanları şöyledir:
- İrfaniye Medresesi bünyesinde yürüttüğü müderrislik görevi
- Konya Hukuk Mektebi dâhilinde verdiği fıkıh ve mecelle dersleri
- İstanbul Mebusan Meclisi çatısı altında Konya Mebusluğu
Milli Mücadele Dönemi ve Heyet-i Nasiha’ya Karşı Duruş
Birinci Dünya Savaşı’nın ardından Anadolu topraklarının işgal edilmeye başlanması yeni bir dönüm noktasıydı. Büyükyalvaç, vatan savunması için Konya'da teşkil edilen Müdafaa-i Hukuk geçici heyetinin başkanlığına seçildi. İstanbul Hükümeti tarafından Anadolu halkını ikna etmek üzere kurulan Heyet-i Nasiha Konya’ya gelmişti. Kurul üyeleriyle bir araya gelen Ömer Vehbi Efendi, halkın bağımsızlık talebini sert biçimde iletti. Konuşmasında Konya halkının vatanın bağımsızlığına olan inancını şöyle netleştirmiştir: "Konya halkı diğer vilayetler ahalisi gibi Devletin mevcudiyeti ve şerefiyle bağdaşmayan hiçbir anlaşmayı kabul etmeyecektir." Bu cesur açıklama Konya halkını harekete geçirdi. Son dönem İstanbul Mebuslar Meclisi için yapılan seçimlerde yeniden Konya mebusu olarak parlamentoya girdi. İstanbul'daki Mebusan Meclisinin işgalci güçler tarafından resmen feshedilerek dağıtılması üzerine Ömer Vehbi Efendi, Heyet-i Temsiliye'nin milli direnişi örgütleme yönük talimatlarına uyarak vakit kaybetmeden Ankara yollarına düşmüştür.
TBMM Yasama Çalışmaları ve Konya Müftülüğü
Ankara'da kurulan yeni meclise 2 Haziran 1920 tarihinde Konya Milletvekili olarak dahil olmuştur. Büyük Millet Meclisi çatısı altında kurulan Şer'iye Evkaf Komisyonunda aktif şekilde çalışmıştır. Ömer Vehbi Bey, ilgili komisyonun başkanlığını ikinci ve üçüncü yasama yıllarında üstlenmiştir. Milletvekilliği sürecince meclis kürsüsünde milli mücadele lehine 80 ayrı konuşma gerçekleştirdi. Komisyonda kanun yapım süreçlerine katkı sundu. Milletin bağımsızlık mücadelesini başarıyla nihayete erdirmek ve yeni kurulan hükümetin temel hedeflerini gerçekleştirmek amacıyla, kendisine sunulan Konya Müftülüğü makamını kabul ederek meclisteki görevine veda etme kararı almıştır. Müftülük makamına geçmesi sebebiyle 17 Haziran 1922 tarihinde milletvekilliği görevinden istifa etmek durumunda kaldı. Dokuz çocuk babası olan din adamının ailesi, soyadı kanunu çıkınca Büyükyalvaç soyadını almıştır. Yaşamı boyunca elde ettiği tüm birikimi halkının hizmetine sunan bu vatansever aydın, ömrünün son yıllarını yine bu kentte geçirmiştir. Kendisi 13 Mayıs 1927'de Konya'da vefat etti.