Oktay Akbal, 20 Nisan 1923'te İstanbul'da dünyaya geldi ve 28 Ağustos 2015'te Muğla'da 92 yaşındayken öldü. Kendisi, Cumhuriyet ve Milliyet gibi gazetelerdeki uzun yıllar süren köşe yazarlığı ve kazandığı saygın ödüllerle basın ve yazın dünyamızın en özgün simaları arasında yer alır.
Köklü Bir Aileden Yazın Dünyasına İlk Adımlar
Oktay Akbal, sanatla ve hukukla iç içe büyüyen bir aile ortamında yetişti. Babasi Avukat Salih Şehabettin Bey olan Oktay Akbal'ın anne tarafından dedesi ise ilk gerçekçi Türk romancılarından Ebubekir Hâzım Tepeyran olup yazar, ilkokuldan sonra Kumkapı'daki Saint Assomption Fransız Lisesi'ndeki ortaokul eğitimini sürdürdü. Lise mezuniyetini 1942 yılında İstiklal Lisesi'nden aldı. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne 1944 yılında kaydolan, 1946'da ise Edebiyat Fakültesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü'ne devam eden Akbal, yüksek öğrenimini yarıda bırakarak kendisini tamamen yazarlığa adamıştır. Profesyonel yazın dünyasına adım atması ise gecikmedi. Henüz öğrenciyken, 1943-1944 yılları arasında Servet-i Fünun - Uyanış dergisinde sekreterlik görevini üstlendi.
Gazetecilik Yılları ve Basında İz Bırakan Köşe Yazıları
Milli Eğitim Bakanlığı Tercüme Bürosu'nda 1947-1951 yılları arasında çalışan yazar, daha sonra düzeltmen olarak adım attığı Vatan gazetesinde dış politika sekreterliği ve yazı işleri müdürlüğü gibi önemli sorumluluklar üstlendi. Aynı gazete çatısı altında sanat ve edebiyat konularına odaklanan çeşitli makaleler kaleme almaktadır. Köşe yazarlığı serüvenine ise 1956 yılında adım attı. Oktay Akbal denince akla gelen en önemli mecralardan biri de Cumhuriyet gazetesidir. Burada 1969 yılından 1991 yılına kadar kesintisiz şekilde Evet/Hayır isimli köşe yazılarını sürdürdü. 1992-1999 yılları arasında Milliyet gazetesinde köşe yazarlığı yaparak okurlarıyla buluşmaya devam etti. Milliyet bünyesindeki bu çalışmalarının ardından köşe yazarı olarak Cumhuriyet gazetesine yeniden geçiş yaptı. Uzun yazarlık ve gazetecilik yaşamı boyunca fikirleri sebebiyle bazı yasal engellerle karşı karşıya kaldı. 1983 senesinde anayasa konusu hakkında kaleme aldığı bir köşe yazısı nedeniyle üç ay boyunca hapis yattı. Tüm bu sıkıntılı dönemlerde dahi üretkenliğini kaybetmeyerek yazın hayatına ara vermeden devam etti.
Edebi Mirası ve Aldığı Ödüller
Akbal, gazetecilik kariyeriyle eş zamanlı olarak yürüttüğü öykü yazarlığıyla edebiyat dünyasında büyük bir ün kazandı. Gazetecilikle birlikte adım attığı öykü yazarlığının ilk ürünleri farklı edebiyat dergilerinde okurla buluştu. Ağırlıklı olarak öykücü kimliğiyle tanınan yazar; roman, deneme, söyleşi, anı kitapları ve günlükler de üretti. 1958 yılında kaleme aldığı Suçumuz İnsan Olmak isimli romanıyla Türk Dil Kurumu Roman Ödülü'ne layık görüldü. Hemen ertesi yıl, 1959'da ise Berber Aynası adlı kitabıyla Sait Faik Hikâye Armağanı'nı kazandı.
Kariyeri boyunca idari görevler de üstlenen yazar, 1960-1963 ve 1969-1983 dönemlerinde Türk Dil Kurumu yönetim kurulunda görev aldı. 1978-1979 yılları arasında ise Kültür Bakanlığı bünyesinde yayın danışma kurulu üyesi olarak hizmet verdi. Öte yandan, Türk Edebiyatçılar Birliği'nin kurucuları arasında bulunarak mesleki dayanışmaya katkı sağladı. Bunun yanı sıra 1989-1995 yılları arasında Türkiye Yazarlar Sendikası Genel Başkanlığı görevini yürüttü. Fransızca öğretmenliği ve Milli Eğitim Bakanlığı müfettişliği görevlerinin ardından siyasete atılan Ayla Akbal ile evlenen usta yazarın, bu birliktelikten Oya Akbal adını verdikleri bir kız çocukları dünyaya gelmiştir.
Oktay Akbal'ın Başlıca Eserleri
Yazarın edebiyat dünyasına kazandırdığı zengin külliyat şekildedir:
Hikâyeleri
- Önce Ekmekler Bozuldu (1946)
- Aşksız İnsanlar (1949)
- Bizans Definesi (1953)
- Bulutun Rengi (1954)
- Berber Aynası (1958)
- Yalnızlık Bana Yasak (1967)
- Tarzan Öldü (1967)
- İstinye Suları (1973)
- İlkyaz Devrimi (1977)
- İki Çocuk (1979)
- Karşı Kıyılar (1979)
- Hey Vapurlar Trenler (1981)
- Lunapark (1983)
- Ey Gece Kapını Üstüme Kapat (1988)
Romanları
- Garipler Sokağı (1950)
- Suçumuz İnsan Olmak (1957)
- İnsan Bir Ormandır (1975)
- Düş Ekmeği (1983)
- Yeşil Ev (1990)
Anı Kitapları
- Şair Dostlarım (1964)
- Anı Değil Yaşam (1985)
Günlükleri
- Günlerden 1 (1968)
- Anılarda Görmek (1972)
- Yeryüzü Korkusu (1974)
- Yüzyıldır Umutsuzluk (1991)
Denemeleri
- Konumuz Edebiyat (1967)
- Dost Kitapları (1977)
- Yaşasın Edebiyat (1977)
- Temmuz Serçesi (1978)
- Önce Şiir Vardı (1982)
- Geçmişin İçinden (1985)
- Bir de Simit Ağacı Olsaydı (1990)
Köşe Yazısı Derlemeleri
- Yazmak Yaşamak (1972)
- Ölümsüz Oyun (1974)
- Atatürk Yaşadı mı? (1975)
- Zaman Sensin (1977)
Gezi ve İnceleme Yazıları
- Hiroşima'lar Olmasın (1976 - Gezi)
- Çağdaş Dünya Edebiyatçıları Sözlüğü (1967 - İnceleme)