Necati Zekeriya, 11 Kasım 1928 tarihinde dönemin Yugoslavya Krallığı sınırları içerisinde yer alan Üsküp'te dünyaya gözlerini açtı. Balkan Türk edebiyatının şekillenmesinde çok önemli roller üstlenen yazar, ömrünü Türkçe yazmaya, öğretmeye ve iki farklı kültür arasında köprüler kurmaya adamıştır. Genç yaşlarından itibaren edebiyata büyük bir ilgi duyan Zekeriya; şiirleri, çocuk öyküleri ve gazetecilik faaliyetleriyle tanınan saygın bir entelektüel olarak tarihe geçti. Edebi üretkenliğiyle her iki ülkede de büyük kabul gördü. Yazın hayatı boyunca sadece kendi ana dilinde üretmekle kalmadı, aynı zamanda farklı dillerdeki eserlerin karşılıklı aktarımını da başarıyla sağladı. 10 Haziran 1988'de Novi Sad şehrinde hayata gözlerini yuman bu üretken isim, geride son derece zengin bir edebi miras bñraktı.
Öğretmenlik Yılları ve Eğitim Hayatı
Eğitim hayatını Yugoslavya sınırları içinde tamamlayan Necati Zekeriya, buradaki Öğretmen Okulu'ndan başarıyla mezun oldu. Sonraki dönemde felsefe eğitimi de alarak edebi birikimini ve düşünsel dünyasını derinleştiren Necati Zekeriya, henüz on dokuz yaşındayken bölgedeki Türk okullarında öğretmenlik yapmaya başlayarak çocukların dünyasına adım attı. Genç zihinlere Türkçe sevgisini aşılamak ve onlara ana dillerinde nitelikli bir eğitim sunabilmek amacıyla büyük bir özveriyle dersler verdi. Sınıflarda öğrencilerle kurduğu sıcak iletişim ve yürüttüğu bu değerli çalışmalar, çocukların dünyasını yakından gözlemlemesine fırsat sundu. Bu yakınlık, onun ilerleyen yıllarda kaleme alacağı çocuk öyküleri için de temel ilham kaynağı haline geldi.
Gazetecilik, Dergicilik ve Kültür Elçiliği
Edebiyatçı kimlişinin yanı sıra yayıncılık alanında da adından söz ettiren Necati Zekeriya, Ücsküp'te yayın hayatını sürdüren Sevinç ve Tomurcuk adlı çocuk dergilerinin yönetimini üstlendi. Tam yirmi yıl boyunca bu iki önemli çocuk dergisini yöneterek çocuk yazınına büyük katkılarda bulundu. 1969 yılına gelindiğinde ise 1943-1944 döneminden itibaren kesintisiz yayınlanan Birlik gazetesinin başyazarlık koltuğuna oturdu. Gazetecilik ve dergicilik faaliyetleri sesini Türkiye'ye taşıdı. Türkiye ve Yugoslavya arasındaki edebi ilişkileri güçlendirmeyi kendisine hayat amacı olarak edindi. Çağdaş Yugoslav edebiyatına ait örnekleri Türkiye'deki okurlara tanıtırken, Türk edebiyatının seçkin eserlerini de Yugoslavya'daki sanatseverlerle buluşturdu. Bu çabalarıyla iki ülke arasında kültür elçisi oldu. Yazarın bu alandaki çalışmaları uluslararası düzeyde de takdir topladı. Özellikle Yugoslavya'nın ünlü çocuk yazarı Jovan Jovanović Zmaj'ın eserlerini çevirerek geniş kitlelere tanıtmadaki üstün katkıları sebebiyle 1983 yılında prestijli Zmay Ödülü'ne layık görülmüştür.
Edebi Mirası ve Başlıca Eserleri
Necati Zekeriya'nın yazın hayatı boyunca kaleme aldığı yirmiye yakın şiir ve hikaye kitabı bulunmaktadır. Yazarın Türkiye'de basılan eserleri özellikle çocuk hikayeleri alanında yoğunlaşmıştır. Bu hikayeler çocukların iç dünyasını, günlük yaşamlarını, hayallerini sıcak ve son derece yalın bir anlatımla ele alır. Çocuk edebiyatına kazandırdığı bu kıymetli yapıtlar, onun yazarlık kariyerinin en önemli parçalarını oluşturur. Yazarın Türkiye'de okurlarla buluşan başlıca çocuk hikaye kitapları şunlardır:
- Bizim Sokağın Çocukları (1968)
- Güzel Nedir Çirkin Nedir (1970)
- Nobel'cilerden Çocuk Hikâyeleri (1971)
- Orhan (1973)
Necati Zekeriya ayrıca Makedon ve Yugoslav edebiyatının tanınması amacıyla önemli antolojiler de hazırlamıştır. Edebi köprü görevi gören ve bu alanda öne çıkan derlemeleri ise şunlardır:
- Makedon Hikâyeleri Antolojisi (1969)
- Çağdaş Yugoslav Hikâyeleri Antolojisi (1975)
- Çağdaş Makedonya şiiri (1978)
Eserlerinde kullandığı akıcı dil ve evrensel temalar, Necati Zekeriya'yı Balkan coğrafyasının sınırlarının ötesinde, Türkiye'de de çok iyi tanınan bir edebiyatçı konumuna taşımıştır. Elli dokuz yıllık ömrüne sığdırdığı zengin edebi külliyatıyla edebiyat dünyasında kalıcı izler bñrakan yazar, bugün de saygıyla ve özlemle anılmaktadır.