Nafiz Kotan, 1887 yılında Erzurum'un Muratgeldi köyünde dünyaya gelmiş; ticaret, müteahhitlik ve havacılığa yönelik saıladığı maddi desteklerle Türk bağımsızlık mücadelesine önemli katkılarda bulunmuş bir iş adamıdır. Turgut Özakman'ın kaleme aldığı Şu Çılgın Türkler romanında adı geçen Kotan, hayatını 1946 yılında Erzurum'da yitirmiştir.
Ticaret ve İnşaat Yılları
Babası Hacı Ahmet Efendi ile daha ilkokul çağından itibaren ticaret dünyasına adım atan Kotan, zamanla İstanbul merkezli halı ticaretine yöneldi. Kuruluş Savaşı yıllarında Ankara'nın önde gelen müteahhitleri arasına girmeyi başardı. Yenişehir'deki Mısır Elçiliği binasının yapımını üstlendi; bunun yanı sıra Ankara'nın o dönemde kalorifer ve asansörle donatılmış ilk binası olma özelliği taşıyan Altindağ'daki Erzurumlu Nafiz Bey Apartmanı'nı da o inşa etti. 1930'lu yılların ikinci yarısında mali tablosu bozulmaya başladı; Celal Bayar'ın müdürlük döneminde İş Bankası, vadesi gelen borçlarını ödeyerek onu iflasa sürüklenmekten korudu. Ne var ki işlerini eski ivmesine kavuşturamayan Kotan, Ankara'dan Trabzon'a taşındı.
Havacılığa Katkıları
Kotan'ın havacılık alanındaki adımı I. Dünya Savaşı döneminde başladı. Satın aldığı iki adet Breguet XIV B model uçağı orduya bağışladı; bu uçaklar Akşehir Cephe Komutanlığı'na sevk edilerek "Erzurumlu Nafiz" ve "174. Alay" adlarıyla göreve başladı. Ardından kendi cebinden dört Fiat R-2 keşif uçağı daha temin etti. Bu uçaklara Nafiz-1, Nafiz-2, Nafiz-3 ve Nafiz-4 isimleri verildi.
Bağışlanan uçaklar, Atatürk'ün bilgisi dahilinde Anadolu'ya taşınmak üzere harekete geçirildi. İnebolu rotası güzergâh olarak benimsendi; uçakların uzun mesafeyi kaldırıp kaldıramayacağı kaygısıyla Bolu'ya bir ikmal pisti inşa edildi. Üsteğmen Sıtkı Tanınan ve Makinist Ferit Bey bu göreve atandı. Pistin tamamlanmasının ardından ilk uçak bir İtalyan pilotun kumandasında yola çıktıysa da iniş sırasında arızalandı ve Bolu'da mahsur kaldı. İkinci uçağın iniş takımı ve pervanes i de hasar gördü. Kalan iki uçak ise karayoluyla Polat lı'ya gönderildi, Makinist Ferit Bey tarafından onarıldı ve 1921'de Birinci Tayyare Bölüğü bünyesine katıldı.
Sakarya'dan Günümüze Uzanan Miras
Polat lı'dan göreve başlayan Fiat R-2'ler, kesin kazanımını belirleyen Sakarya Meydan Muharebesi'nde etkin biçimde kullanıldı. Bu uçaklar şartlar elverse de keşif görevinin ötesinde muharebelerde ve hatta bombardimanlarda dahi rol üstlendi. Uçaklardan biri Sakarya'da düştü; diğeri Kurtuluş Savaşı'nın son evresine dek hizmet verdi, ancak savaş bitmeden o da kaybedildi. Fiat R.2'nin orijinal malzemelere sadık kalınarak üretilmiş replikası, 2011'den bu yana Erzurum Havalimanı'nda sergilenmektedir. Kotan, yaşamının son döneminde bir süre Ticaret Odası Başkanlığı görevini de üstlendiği Erzurum'da, şeker hastalığına bağlı koma sonucu 1946'da hayatını kaybetti.