Türk siyasetinin ve eğitim dünyasının saygın isimlerinden biri olan Mustafa Reşit Tarakçıoğlu, 1892 yılında Trabzon'da dünyaya gözlerini açmış, öğretmenlikten milletvekilliğine uzanan son derece çok yönlü bir ömür sürmüştür. Kendisi, Karadeniz Teknik Üniversitesi'nin kurulmasına öncülük eden tarihi yasa teklifinin TBMM'ye sunulmasındaki aktif rolüyle hafızalarda yer edinmiştir. 1969 yılında Ankara'da hayata veda etmiştir. Evli olan Tarakçıoğlu beş çocuk babasıydı.
Eğitime Adanmış Bir Ömür ve Mesleki Kariyeri
İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu Tabiye Şubesi'nden başarıyla mezun olan Mustafa Reşit Tarakçıoğlu, meslek hayatına eğitimci kimliğiyle adım atmıştır. Tarakçıoğlu'nun doğup büyüdüğü Trabzon şehriyle olan güçlü bağları, onun hem mesleki hem de siyasi tercihlerinde her zaman belirleyici bir rol oynamıştır. İlk olarak Trabzon Muallim Mektebi bünyesinde fizik ve kimya öğretmenliği yapmış, ardından aynı okulda müdürlük makamına getirilmiştir. Genç Türkiye Cumhuriyeti'nin gelişmekte olan eğitim ordusuna nefer olarak katılan ve farklı şehirlerde önemli idari sorumluluklar üstlenen Tarakçıoğlu, Niğde Öğretmen Okulu bünyesinde müdür muavinliği görevini de başarıyla ifa etmiştir.
İzmir Öğretmen Okulu'nda öğretmen olarak dersler vermiş, İstanbul Vefa Lisesi'nde ise müdürlük makamında bulunarak idari tecrübesini pekiştirmiştir. Tarakçıoğlu, sadece okullarda değil, Milli Eğitim Bakanlığı'nın merkez teşkilatında da önemli idari sorumluluklar üstlenmiştir. Bu doğrultuda Orta Öğretim Dairesi Şube Müdürlüğü görevini başarıyla yürütmüştür. Zorlu şartlarda, Anadolu'nun farklı köşelerinde sürdürdüğü bu idari görevler, onun ilerleyen yıllardaki siyasi birikiminin temel taşlarını oluşturmuştur.
Tarakçıoğlu'nun eğitim dünyasına üst düzey katkı sağladığı diğer önemli görevleri ise şunlardır:
- Erzurum Bölgesi Maarif Eminliği
- Diyarbakır, Erzurum ve İzmir Maarif Müdürlüklerri
- Üçüncü Genel Müfettişlik makamı
- Maarif Müşavirliği görevi
Milli Mücadele Yılları ve Cemiyet Çalışmaları
Mustafa Reşit Tarakçıoğlu, vatan savunmasında ve sivil toplum faaliyetlerinde de he r zaman en ön saflarda yer almıştır. Milli bir duruş sergileyerek, vatanın bağımsızlığı yolunda sorumluluk almaktan hiçbir zaman çekinmemiştir. Milli Mücadele yıllarında Trabzon'da kurulan Muhafaza-i Hukuku Milliye ile Müdafaa-i Hukuku Milliye cemiyetlerinde aktif olarak görev almıştır.
Trabzon Muallimler ve Muallimeler Cemiyeti'nin hem kurucu üyeleri arasında bulunmuş hem de bu derneğin başkanlığını üstlenmiştir. Kendi yerel çevresinde eğitimcilerin dayanışmasını sağlamak amacıyla yürüttüğü bu çalışmalar, onun örgütçü yönünü de gözler önüne sermiştir. Kendi memleketi Trabzon'da Türk Ocağı ve Halkevi başkanlığı yaparak bölgenin kültürel gelişimine doğrudan katkılar sunmuştur. Bunun yanı sıra sağlık alanındaki çalışmalara destek vererek Verem ve Savaş Cemiyeti'nde murakıplık yapmıştır. Ayrıca yazarlık çalışmalarıyla da tanınmıştır.
Siyasi Yaşamı ve KTÜ'nün Kuruluşuna Öncülük Etmesi
Yerel yönetim tecrübesini Trabzon İl Meclis Üyeliği ile kazanan Tarakçıoğlu, daha sonra ulusal siyasete adım atmıştır. Türkiye Büyük Millet Meclisi çatısı altında VIII., IX., X. ve XI. dönemlerde Trabzon Milletvekili sıfatıyla parlamento çalışmalarına katılmıştır. Siyasi yaşamı süresince özellikle ülkenin eğitim meselelerine son derece yoğunlaşan tecrübeli devlet adamı, parlamentoda görev yaptığı dokuzuncu ve onuncu dönemlerde Milli Eğitim Komisyonu Başkanlığı sorumluluğunu da başarıyla üstlenmiştir. Meclis çatısı altındaki faaliyetleri boyunca her zaman eğitim reformlarını destekleyen ve bu alandaki eksikleri dile getiren bir yaklaşıma sahip olmuştur.
Tarakçıoğlu'nun siyasi kariyerindeki en büyük başarısı, Karadeniz Teknik Üniversitesi'nin kurulması sürecinde attığı o tarihi adımdır. Tarakçıoğlu ve yirmi sekiz milletvekili arkadaşı, Meclis'e sundukları ortak yasa teklifi ile bölgenin kaderini değiştirecek bir üniversit e kurulmasını istemişlerdir. Bu girişim sonucunda, 20 Mayıs 1955 tarihinde kabul edilen 6594 sayılı kanunla Karadeniz Teknik Üniversitesi resmen hayata geçirilmiştir. Trabzon'a ve tüm Doğu Karadeniz bölgesine kazandırılan bu modern eğitim yuvası, onun eğitim vizyonunun en somut nişanesi haline gelmiştir. Eğitime ve memleketi Trabzon'a büyük katkılar sunan bu değerli devlet adamı, geride unutulmaz bir akademi mirası bırakmıştır.