Bursa'da 1920 yılında doğan Mustafa Kemal Kurdaş, Türkiye'nin iktisadi yapılanmasında derin izler bırakmış seçkin bir iktisatçı olmasının yanı sıra, ülkemizin mali sistemine yön veren kritik görevlerde bulunmuş vizyoner bir devlet adamıdır. Kendisi eski Maliye Bakanı, ODTÜ rektörü ve aynı zamanda tanınan bir yazardır. 19 Nisan 2011 tarihindeki vefatına kadar sürdürdüğü üretken yaşamı boyunca, mali reformlarıyla ülkenin kalkınmasına büyük katkılar sunmuştur. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinden 1943 yılında mezun oldu. Ardından adım attığı kamu bürokrasisinde sergilediği başarılar, onu hem küresel kurumların hem de Türkiye'nin karar mekanizmalarının odağına taşımıştır.
Kurdaş'ın hayatı boyunca üstlendiği başlıca önemli roller şunlardır:
- Maliye Bakanı olarak Türk ekonomisine yön vermesi
- ODTÜ Rektörü sıfatıyla üniversiteyi dünya standartlarına taşıması
- Uluslararası Para Fonu (IMF) bünyesinde küresel finans tecrübesi edinmesi
- Seçkin bir yazar ve iktisatçı olarak geride önemli eserler bırakması
Bürokrasiden Uluslararası Arenaya Ulaşan Başarı
Eğitim hayatının ilk basamaklarından birini Balıkesir Lisesi'nde tamamladı. Genç yaşta gösterdiği azimle Ankara'daki yüksegörenimini bitirdi. Mezuniyetinin ardından, 14 Mart 1944 tarihinde Maliye Bakanlığı bünyesinde Maliye Müfettiş Yardımcısı olarak göreve başlayan Kurdaş, gösterdiği üstün başarılar neticesinde 1947 yılında Maliye Müfettişliği makamına yükselmeyi başarmıştır. Genç cumhuriyetin iktisat kadrolarında hızla yükselen Kurdaş, mesleki birikimini artırmak üzere 1951 yılında İngiltere'ye gönderildi. Burada bir yıl süreyle geçici olarak görev aldı. Yurda dönüşünün ardından, 27 Ağustos 1953 tarihinde Hazine Genel Müdür Yardımcılığı görevine atandı. Hazine'deki görevinden sonra, 1956 yılında IMF'de çalışmaya başlayarak küresel deneyim kazandı.
Maliye Bakanlığı ve ODTÜ’nün Altın Yılları
Türkiye'deki ekonomik sıkıntıları çözmek amacıyla 1960 yılında IMF'den ayrılarak ülkesine döndü. Yurda dönüşüyle birlikte hemen Maliye Bakanı olarak atandı. Bu süreçte, 6 Ocak 1961 ile 25 Ekim 1961 tarihleri arasında Kurucu Meclis Bakanlar Kurulu Üyeliği görevini yürüttü. Kabinedeki görevinin bitişiyle birlikte, 1961 yılında ODTÜ Rektörlüğüne getirildi. Tam sekiz yıl süren bu rektörlük dönemi, ODTÜ'nün fiziksel ve bilimsel gelişimine devasa katkıların sağlandığı parlak bir çağ oldu. Onun üstün gayretleri sayesinde üniversite, kısa sürede uluslararası düzeyde tanınan bir eğitim kampüsüne dönüştü. Ancak bu parlak süreç, 1960'ların sonunda üniversitede başlayan öğrenci hareketleriyle çalkantılı bir döneme girdi.
Fırtınalı Dönem ve Geride Kalan Büyük Miras
Rektörlük yaptığı 1968 ve 1969 yıllarında ODTÜ'de meydana gelen birçok öğrenci eylemine bizzat tanıklık etmek durumunda kaldı. 6 Ocak 1969 tarihinde üniversiteyi ziyaret eden Amerika Birleşik Devletleri Büyükelçisi Robert Komer'in makam arabasının yakılması olayının ardından, dönemin İçişleri Bakanı ile son derece sert ve gerilimli tartışmalar yaşamak durumunda kalmıştır. Öğrenci hareketleri nedeniyle bazı kesimler tarafından istenmeyen adam ilan edildi. Baskıların ardından 1969 yılında rektörlük görevinden ayrıldı. Kurdaş'ın ardından bu göreve Erdal İnönü atandı. Rektörlükten ayrıldıktan sonra da üretkenliğinden bir şey kaybetmeyerek çalışma hayatına 25 yıl daha aktif şekilde devam etti. Bu uzun süreç boyunca yazarlık ve iktisat alanında kıymetli eserler üretmeyi sürdürdü. ODTÜ'nün 50. kuruluş yılı dolayısıyla hazırlanan sunumlarda kendisinden ve üniversiteye kazandırdığı değerlerden saygıyla bahsedilmektedir. Bugün ODTÜ Kültür ve Kongre Merkezi'nde kendi adını taşıyan ve resmi davetlerde kullanılan büyük bir salon mevcuttur. 19 Nisan 2011 tarihinde vefat eden değerli iktisatçının cenazesi Kilyos Mezarlığı'na defnedilmiştir.
