Mustafa Bayram, Van'ın Başkale ilçesinde 21 Mart 1938 tarihinde dünyaya gelen, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde iki dönem boyunca milletvekilliği yapmış olan aşiret lideri, çiftçi ve iş insanıdır. Hem siyaset hem de iş dünyasındaki kimliğiyle tanınan Bayram, 29 Ocak 2019 tarihinde hayatını kaybetmiştir.
Ertoşi Aşiretinden Meclis Sıralarına
Babasının adı Mehmet, annesinin adı Emine olan Mustafa Bayram, bölgenin köklü yapılarından Ertoşi aşiretinin Şerefan kolunun lideri olarak öne çıkmıştır. Lise mezunu olan Bayram, tarım ve ticaretle uğraştı. Geniş bir aileye sahip olan eski parlamenter, evli ve 17 çocuk babasıdır. Bölgedeki sosyal ve ekonomik gücü sayesinde siyasete yönelen Bayram, TBMM'de 20. ve 21. dönem Van Milletvekili olarak görev almıştır. Ancak aile ilişkileri siyasi kariyeri boyunca tartışılmıştır. Özellikle Interpol tarafından aranan uyuşturucu baronu Cumhur Yakut'un damadı olması, isminin farklı iddialarla yan yana gelmesine neden olmuştur.
Sıfatları ve Görevleri
- TBMM Milletvekili: 20. ve 21. dönemlerde Van milletvekili olarak parlamento üyeliği yapmıştır.
- Aşiret Lideri: Bölgedeki Ertoşi aşiretinin Şerefan kolunun başında yer almıştır.
- İş İnsanı ve Çiftçi: Siyasi kariyerinin öncesinde ve sonrasında tarım ve ticaret faaliyetleri yürütmüştür.
Picasso Kaçakçılığı ve Hukuki Tartışmalar
Milletvekilliği yaptığı dönemde Mustafa Bayram, sanat dünyasını sarsan Picasso tablosu kaçakçılığı iddialarıyla gündeme gelmiştir. Bu gelişmenin yanı sıra hakkındaki diğer suç dosyalarının kabarıklığı nedeniyle dokunulmazlığının kaldırılması meclis gündemini uzun süre meşgul etmiştir. Vekillik görevinin sona ermesinin ardından adli süreçler hız kazanmıştır. 2004 yılında üzerine atılı suçlamalar neticesinde tutuklanan Bayram, Van Kapalı Cezaevi'nde bir süre hapis yatmış ve 2005 yılında tahliye edilmiştir.
Ağır Hapis Cezası ve Firar Süreci
Siyaset sonrasındaki dönemde de hakkındaki hukuki işlemler durmayan eski milletvekili, çeşitli davalarla karşı karşıya kalmıştır. Son olarak 2011 yılında karara bağlanan büyük davada, 'suç örgütü kurmak ve yönetmek' ile 'ihaleye fesat karıştırmak' suçlarından mahkum olmuştur. Mahkeme, Bayram ile birlikte davanın diğer sanıkları Haşmet Celil Bilici ve Remzi Şahin'i 28 yıl 4 ay hapis cezasına çarptırmıştır. Kararın ardından Türkiye'de bulunmayan Bayram hakkında yakalama kararı çıkarılmıştır. Bayram'ın oğlu olan ve Edremit Belediye Başkanlığı görevini yürüten Hecer Bayram da 2004 yılında benzer şekilde çıkar amaçlı suç örgütü kurma ve silahlı isyan çıkarma suçlamalarıyla görevinden el çektirilmiştir.