Cumhuriyetin ilk yıllarında, 2 Mayıs 1919 tarihinde Konya'da dünyaya gözlerini açan Mustafa Bayram, Türkiye'de elektrik mühendisliği eğitiminin ve akademik literatürünün gelişimine öncülük etmiş seçkin bir bilim insanıdır. Genç yaşta mühendislik eğitimi için gittiği Almanya ve İsviçre'deki başarılı çalışmalarının ardından yurda dönerek İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde uzun yıllar görev yapmıştır. İTÜ Elektrik Elektronik Fakültesi'nde asistanlıktan dekanlığa kadar yükselen başarılı profesör, yetiştirdiği binlerce öğrenci ve arkasında bıraktığı onlarca eserle 21 Mayıs 2011'de aramızdan ayrılmıştır.
Avrupa'da Şekillenen Parlak Bir Akademik Kariyer
Mustafa Bayram, yükseköğrenimini gerçekleştirmek üzere İkinci Dünya Savaşı yıllarında Almanya'ya gitmiştir. Stuttgart Yüksek Mühendis Mektebini 1943 yılında başarıyla tamamlayan genç mühendis, elektrik alanındaki uzmanlığını derinleştirmek amacıyla çalışmalarına ara vermeden devam etmiş ve ardından doktora araştırmaları için İsviçre'ye geçiş yapmıştır. Prestijli Zürih Federal Teknik Üniversitesi'nde yürüttüğü akademik çalışmalarını 1947 yılında tamamlayarak doktor unvanını almaya hak kazanmıştır. Savaş sonrası Avrupa'sında edinilen bu üst düzey teknik birikim, onun Türkiye'deki akademik kariyerinin en sağlam temellerini oluşturmuştur.
İTÜ Kürsülerinden Dekanlığa Uzanan Bilim Yolculuğu
Avrupa'da tamamladığı nitelikli eğitim sürecinin ardından Türkiye'ye dönen Dr. Mustafa Bayram, 17 Şubat 1948 tarihinde İTÜ Elektrik Elektronik Fakültesi'ne adım atmıştır. Fakültenin Elektrik Makinaları ve Tesisleri Kürsüsü bünyesinde asistan olarak göreve başlayan genç akademisyen, yetkinliğiyle kısa sürede dikkatleri üzerine çekmiştir. Akademik basamakları hızla tırmanarak 1950 senesinde doçentlik payesini alan Bayram, 1957 yılında ise profesörlük unvanına layık görülmüştür. Kurumuna duyduğu bağlılıkla idari görevlerden de kaçınmayan değerli hoca, 1959 ile 1962 yılları arasında Fakülte Dekanı olarak başarıyla hizmet vermiştir. Dekanlık görevinin ardından, 1964 senesinde Elektrik Tesisleri Kürsüsü'nün yönetimiyle görevlendirilmiş ve bu alandaki eğitim kalitesini artırmak için yoğun çaba sarf etmiştir.
Yazılı Mirası ve Uluslararası Temsil Yeteneği
Prof. Dr. Mustafa Bayram, sadece üniversite sınırları içinde kalmamış, Türk mühendislik dünyasının dışa açılmasına da katkı sunmuştur. Bu doğrultuda, 1969-1979 yılları arasında tam 10 yıl boyunca IAESTE Türkiye Komitesi Başkanlığı görevini üstlenmiştir. Akademik üretkenliğiyle de genç kuşaklara örnek olan ünlü bilim insanı, yaşamı boyunca kaleme aldığı ve literatüre kazandırdığı bilimsel çalışmalarla devasa bir kütüphane bırakmıştır. Bayram'ın literatüre kazandırdığı çalışmalar şu şekildedir:
- Elektrik mühendisliği alanında kaleme aldığı 60 adet telif makale,
- Uluslararası gelişmeleri aktaran 25 adet tercüme makale,
- Öğrenciler ve araştırmacılar için rehber niteliğinde 18 adet telif kitap,
- Küresel bilgi birikimini ülkeye taşıyan 8 adet tercüme kitap.
Mesleki başarılarının yanı sıra düzenli bir aile yaşantısına da sahip olan değerli profesör, evli ve iki çocuk babasıydı. Onun Türk bilim dünyasına kazandırdığı eserler ve yetiştirdiği değerler, günümüzde de yaşamaya ve genç mühendislere yol göstermeye devam etmektedir.